Ja, het is veilig om na 10 dagen de citalopram-dosis te verlagen naar de eerste verhoging
Na slechts 10 dagen op een hogere SSRI-dosis is het veilig om terug te keren naar een lagere dosis, aangezien de volledige therapeutische effecten van SSRIs pas na 4-8 weken optreden en er geen risico bestaat op ontwenningsverschijnselen bij deze korte behandelduur.
Waarom dit veilig is
Tijdsduur van behandeling
- De algemene richtlijn voor antidepressiva stelt dat een volledige therapeutische trial minimaal 4-8 weken vereist voordat significante therapeutische effecten of bijwerkingen volledig manifest worden 1
- Na slechts 10 dagen heeft de patiënt niet lang genoeg op de hogere dosis gezeten om afhankelijkheid of significante neuroadaptatie te ontwikkelen 1
Ontwenningsverschijnselen
- Ontwenningsverschijnselen bij SSRIs treden voornamelijk op bij langdurig gebruik, niet na 10 dagen 1
- De richtlijnen specificeren dat het staken van een antidepressivum over 10-14 dagen ontwenningsverschijnselen beperkt - dit geldt voor langdurig gebruik, niet voor een korte periode van 10 dagen 1
- Citalopram heeft een relatief lange halfwaardetijd (33 uur), wat het risico op ontwenningsverschijnselen verder vermindert 2
Dosisaanpassingen bij citalopram
- Bij citalopram wordt aanbevolen om de dosis te verhogen met incrementen van de initiële dosis elke 5-7 dagen totdat therapeutische voordelen of significante bijwerkingen optreden 1
- Dit betekent dat dosisaanpassingen binnen deze tijdsperiode (10 dagen) als normaal en veilig worden beschouwd 1
- Studies tonen aan dat citalopram in doses van 20 mg, 40 mg en 60 mg allemaal effectief en goed verdragen worden, waarbij hogere doses niet noodzakelijkerwijs betere resultaten geven als de bijwerkingen problematisch zijn 3
Praktische uitvoering
Directe dosisverlaging
- U kunt direct terugschakelen naar de eerste verhoogde dosis (7.5 mg) zonder geleidelijke afbouw 1
- Een geleidelijke afbouw is alleen noodzakelijk bij langdurig gebruik (maanden), niet na 10 dagen 1
Monitoring na dosisverlaging
- Observeer de patiënt op verbetering van bijwerkingen binnen enkele dagen tot een week 4
- De meest voorkomende bijwerkingen van citalopram (misselijkheid, droge mond, slaperigheid, verhoogd zweten, tremor) zijn meestal mild tot matig en verdwijnen vaak bij dosisverlaging 4, 5
- Aangezien de patiënt 10 jaar goed heeft gereageerd op citalopram, is de kans groot dat zij ook op de lagere verhoogde dosis goed zal reageren 6
Therapeutische overwegingen
- De therapeutische effecten van SSRIs ontwikkelen zich over 4-8 weken, dus de volledige werkzaamheid van de hogere dosis was nog niet bereikt 1
- Door terug te keren naar de eerste verhoging verliest u geen opgebouwde therapeutische winst, omdat deze nog niet volledig tot stand was gekomen 1
- Citalopram heeft bewezen effectief te zijn bij angststoornissen en obsessief-compulsieve stoornissen in verschillende doseringen 3, 6
Belangrijke kanttekeningen
- Zorg ervoor dat de eerste verhoogde dosis (7.5 mg) nog steeds binnen het therapeutische bereik ligt voor de indicatie van de patiënt 5
- Blijf de patiënt nauwlettend volgen gezien het recente trauma dat de dosisverhoging noodzakelijk maakte 1
- Als de bijwerkingen op de hogere dosis ernstig zijn, is onmiddellijke dosisverlaging zelfs nog meer geïndiceerd 4