Verlaging van Citalopram Dosis en Gevoelens van Hopeloosheid
Het verlagen van de citalopram dosis kan tijdelijk gevoelens van hopeloosheid verergeren, vooral in de eerste 24-48 uur na dosisaanpassing, maar dit risico is relatief laag en verdwijnt meestal snel wanneer de nieuwe dosis stabiliseert.
Risico op Suïcidale Gedachten bij Dosisaanpassingen
- De FDA waarschuwt specifiek voor verhoogd risico op suïcidale gedachten en gedrag bij jongeren tot 24 jaar, vooral in de eerste maanden van behandeling en na dosisaanpassingen 1
- Het absolute risico is echter laag: 1% bij antidepressiva versus 0,2% bij placebo, met een "number needed to harm" van 143 1
- Nauwlettende monitoring voor suïcidaliteit wordt aanbevolen, met name gedurende de eerste 24-48 uur na dosisveranderingen 1
Wat Te Verwachten Bij Dosisverlaging
Discontinuatiesyndroom Risico
- Citalopram kan een discontinuatiesyndroom veroorzaken bij gemiste doses of plotselinge stopzetting, gekenmerkt door angst, agitatie, duizeligheid, vermoeidheid en sensorische stoornissen 1
- Echter, citalopram heeft een langere halfwaardetijd dan andere SSRI's zoals paroxetine, wat het risico op discontinuatiesymptomen vermindert 2
- Symptomen van gedragsactivatie/agitatie verbeteren meestal snel na dosisverlaging 1
Tijdlijn van Symptomen
- Als er symptomen optreden, verschijnen deze typisch binnen 24-48 uur na de dosisaanpassing 1
- Gedragsactivatie die optreedt bij dosisveranderingen verdwijnt gewoonlijk snel na aanpassing, in tegenstelling tot manie die langer kan aanhouden 1
Praktische Aanbevelingen voor Veilige Dosisverlaging
Monitoring Protocol
- Monitor de patiënt intensief gedurende de eerste week na dosisverlaging, met bijzondere aandacht voor de eerste 24-48 uur 1
- Let specifiek op: verhoogde angst, agitatie, hopeloosheid, suïcidale gedachten, duizeligheid, of sensorische stoornissen 1
Dosisaanpassing Strategie
- Verlaag de dosis geleidelijk in kleine stappen om discontinuatiesymptomen te minimaliseren 2
- Bij kortere halfwaardetijd SSRI's worden intervallen van 1-2 weken aanbevolen tussen dosisaanpassingen 1
- Zorg voor adequate hydratatie en adviseer langzaam opstaan vanuit zit- of lighouding om orthostatische effecten te minimaliseren 2
Belangrijke Valkuilen
- Verwar gedragsactivatie niet met manie: gedragsactivatie verdwijnt snel na dosisaanpassing, terwijl manie persisteert en actievere farmacologische interventie vereist 1
- Ouderen en patiënten met leverinsufficiëntie zijn gevoeliger voor bijwerkingen inclusief duizeligheid 2
- Ouderlijk toezicht op medicatieregimes is van het grootste belang bij kinderen en adolescenten 1
Prognose
- De meerderheid van patiënten ervaart geen significante verslechtering van hopeloosheid bij dosisverlaging 1
- Als symptomen optreden, zijn deze meestal tijdelijk en verdwijnen binnen enkele dagen tot een week 1, 2
- Patiënten die ten minste 20% verbetering hadden bereikt op hun oorspronkelijke dosis hebben een betere prognose bij dosisaanpassingen 3