Omgaan met Hopeloosheid na Dosisverandering van Citalopram
Het terugzetten naar de originele dosis van 40 mg citalopram was een redelijke eerste stap, maar u moet nu de patiënt intensief monitoren op suïcidaliteit en klinische verslechtering, vooral in de eerste weken na deze dosisaanpassing. 1
Directe Monitoring en Veiligheid
De FDA waarschuwt expliciet dat alle patiënten die antidepressiva gebruiken nauwlettend geobserveerd moeten worden voor klinische verslechtering, suïcidaliteit en ongebruikelijke gedragsveranderingen, vooral tijdens de eerste maanden van behandeling en bij dosiswijzigingen (zowel verhogingen als verlagingen) 1.
Specifieke Symptomen om te Monitoren
Let op de volgende waarschuwingssignalen die kunnen wijzen op opkomende suïcidaliteit 1:
- Nieuwe of plotselinge veranderingen in stemming, gedrag of gedachten
- Angst, agitatie, paniek aanvallen
- Slapeloosheid, prikkelbaarheid, vijandigheid
- Agressiviteit, impulsiviteit
- Akathisie (psychomotorische rusteloosheid)
- Hypomanie of manie
- Verslechtering van depressie
Klinische Besluitvorming
Als de hopeloosheid aanhoudt of verergert ondanks het terugzetten naar 40 mg, moet u overwegen de medicatie te wijzigen in plaats van simpelweg de dosis aan te passen 1. De FDA stelt dat bij patiënten met aanhoudend verslechterende depressie of opkomende suïcidaliteit, overwogen moet worden om het therapeutische regime te veranderen, inclusief mogelijk het staken van de medicatie 1.
Belangrijke Overwegingen bij Dosering
- De maximale aanbevolen dosis citalopram is 40 mg/dag vanwege het risico op QT-verlenging 1
- Bij patiënten ouder dan 60 jaar is de maximale dosis beperkt tot 20 mg/dag 1
- Hogere doses (60 mg) zijn geassocieerd met significant verhoogd risico op cardiale complicaties 1
Tijdsverloop van Respons
Uit onderzoek blijkt dat een substantieel deel van patiënten die uiteindelijk remissie bereiken, dit pas doen na 8 weken behandeling 2. Geef de patiënt daarom minimaal 4-8 weken de tijd op de 40 mg dosis voordat u concludeert dat deze ineffectief is 3, 2.
Respons Verwachtingen
- Remissiepercentages van 28-33% zijn realistisch in "real world" settings 2
- Responspercentages liggen rond 47% 2
- Patiënten met comorbide angststoornissen of langere depressieve episodes hebben lagere remissiepercentages 2
Valkuilen en Waarschuwingen
Abrupt stoppen met citalopram kan ernstige discontinuatiesymptomen veroorzaken 1, waaronder:
- Angst, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen
- Rusteloosheid, veranderingen in slaappatroon
- Hoofdpijn, zweten, misselijkheid, duizeligheid
- Elektrische schok-achtige sensaties, trillen, verwarring
Als u besluit te stoppen of te wisselen, moet de medicatie zo snel als veilig mogelijk afgebouwd worden, maar met erkenning dat abrupte stopzetting risico's met zich meebrengt 1.
Continuatiebehandeling
Als de patiënt wel respondeert op de 40 mg dosis, is het belangrijk om deze dosis voor langere tijd voort te zetten. Studies tonen aan dat voortzetting van de volledige dosis waarmee remissie bereikt werd, significant effectiever is dan placebo in het voorkomen van terugval 4, 5. Het terugvalpercentage op citalopram (13.8%) is significant lager dan op placebo (24.3%) gedurende 24 weken continuatiebehandeling 5.