What are the long-term effects of taking citalopram (Celexa) without a clear diagnosis of depression or comorbid conditions?

Langetermijneffecten van Citalopram zonder Duidelijke Diagnose

Het gebruik van citalopram zonder een duidelijke diagnose van depressie of comorbide aandoeningen is over het algemeen veilig op de lange termijn, met minimale blijvende effecten na stopzetting, hoewel abrupte stopzetting tijdelijke ontwenningsverschijnselen kan veroorzaken.

Veiligheidsprofiel bij Langdurig Gebruik

Citalopram heeft een gunstig veiligheidsprofiel getoond bij langdurig gebruik, zelfs bij patiënten die het tot 1 jaar gebruikten 1. Het medicijn vertoont:

• Geen cardiotoxiciteit in tegenstelling tot tricyclische antidepressiva 1
• Geen associatie met convulsies bij mensen 1, 2
• Minimale anticholinerge effecten, wat betekent dat er geen langdurige cognitieve of autonome effecten zijn 1
• Geen klinisch relevante effecten op cardiale of laboratoriumparameters bij langdurig gebruik 2

Bijwerkingen tijdens Gebruik

De meest voorkomende bijwerkingen zijn mild tot matig en omvatten 3, 2:

• Misselijkheid (bij 20% van patiënten, meestal voorbijgaand)
• Droge mond, slaperigheid, verhoogd zweten (bij 15-18%)
• Tremor, hoofdpijn, slapeloosheid
• Seksuele bijwerkingen

Deze bijwerkingen verdwijnen meestal na stopzetting van het medicijn 2.

Risico's bij Stopzetting

Het belangrijkste langetermijnrisico is niet van het gebruik zelf, maar van abrupte stopzetting 4, 5:

Ontwenningsverschijnselen

Bij abrupte stopzetting kunnen binnen één week optreden 4, 5:

• Verlaagde stemming en psychomotorische vertraging
• Duizeligheid, misselijkheid, spierpijn
• Angst en prikkelbaarheid
• Nieuwe hypertensie (kan ernstig en aanhoudend zijn) 5

Mechanisme

Chronisch citalopramgebruik remt noradrenerge neuronen; abrupte stopzetting kan adrenerge hyperactivatie veroorzaken 5. Bij kwetsbare patiënten kan striatale dopaminerge activiteit aanzienlijk dalen 4.

Deze symptomen zijn tijdelijk

Ontwenningsverschijnselen verdwijnen spontaan binnen enkele weken 4. Er is geen bewijs voor blijvende ontwenningsverschijnselen 2.

Praktische Aanbevelingen

Om langetermijnproblemen te voorkomen:

1. Geleidelijk afbouwen is essentieel - stop nooit abrupt 5
2. Afbouw over 10-14 dagen beperkt ontwenningsverschijnselen 6
3. Monitor bloeddruk tijdens afbouw vanwege risico op hypertensie 5

Specifieke Langetermijnzorgen

QT-verlenging: Citalopram kan het QT-interval verlengen, vooral bij hogere doses 6. De FDA en EMA hebben maximale doses beperkt, met lagere limieten voor patiënten ouder dan 60 jaar 6. Dit is echter een acuut risico tijdens gebruik, geen langetermijneffect na stopzetting.

Geen blijvende neurologische of metabole effecten: In tegenstelling tot sommige andere psychotrope medicijnen (zoals olanzapine met metabole effecten bij langdurig gebruik 6), heeft citalopram geen gedocumenteerde blijvende metabole of neurologische effecten 1, 2.

Conclusie voor Deze Patiënt

Voor een patiënt zonder depressie of comorbiditeiten die bezorgd is over langetermijneffecten:

• Tijdens gebruik: Minimale risico's, voornamelijk milde bijwerkingen die verdwijnen na stopzetting 1, 2
• Na stopzetting: Geen blijvende effecten verwacht, mits geleidelijk afgebouwd 2
• Belangrijkste waarschuwing: Nooit abrupt stoppen - dit voorkomt alle potentiële ontwenningsproblemen 4, 5