Wanneer stoppen de bijwerkingen van citalopram na dosisaanpassing?
De bijwerkingen van citalopram, zoals verhoogde vermoeidheid, zullen waarschijnlijk binnen 7-10 dagen na het terugkeren naar de 52 mg dosis beginnen te verminderen, aangezien dit de tijd is die nodig is om steady-state plasmaconcentraties te bereiken, en volledig verdwijnen binnen 2-4 weken na het bereiken van stabiele bloedspiegels.
Farmacologische tijdlijn
De eliminatiehalfwaardetijd van citalopram/escitalopram bedraagt ongeveer 27-33 uur 1, 2. Dit betekent dat:
- Steady-state concentraties worden bereikt binnen 7-10 dagen na het starten of aanpassen van de dosis 1
- Na 35 uur (ongeveer 1,5 halfwaardetijden) is het medicijn nog niet volledig uit het lichaam - er blijft ongeveer 35% van de vorige dosis aanwezig
- Volledige eliminatie duurt ongeveer 5-7 halfwaardetijden, wat neerkomt op ongeveer 5-9 dagen 1, 2
Verwachte tijdlijn voor bijwerkingsvermindering
Week 1 (dagen 1-7):
- De plasmaconcentraties beginnen te stabiliseren naar het nieuwe evenwicht
- Bijwerkingen zoals vermoeidheid kunnen nog aanwezig zijn maar beginnen geleidelijk te verminderen
- Het lichaam past zich aan aan de nieuwe stabiele bloedspiegels 1
Week 2 (dagen 8-14):
- Steady-state is bereikt, de bloedspiegels zijn nu stabiel op het niveau van 52 mg
- De meeste dosisafhankelijke bijwerkingen zouden nu merkbaar moeten verminderen 3
- Sommige patiënten ervaren volledige resolutie van bijwerkingen in deze periode
Week 3-4:
- Volledige aanpassing aan de stabiele dosis
- Resterende bijwerkingen zouden grotendeels moeten zijn verdwenen 3
Belangrijke nuances
Dosisafhankelijke bijwerkingen: Onderzoek toont aan dat bijwerkingen van citalopram dosis-gerelateerd zijn, waarbij 20 mg vergelijkbare bijwerkingen veroorzaakt als 40-60 mg, terwijl 10 mg vergelijkbaar is met placebo 3. Dit betekent dat bij terugkeer naar een stabiele dosis, de bijwerkingen die verband houden met dosisschommelingen zouden moeten afnemen.
Individuele variatie: Hoewel de farmacologische tijdlijn consistent is, kan de subjectieve ervaring van bijwerkingsvermindering tussen patiënten variëren. Ouderen en patiënten met leverfunctiestoornissen hebben geen klinisch relevante farmacokinetische verschillen, dus dosisaanpassing is niet nodig 1.
Praktische aanbevelingen
- Monitor de eerste 2 weken nauwkeurig na terugkeer naar 52 mg, vooral hartslag en bloeddruk, aangezien bradycardie en hypotensie zijn gerapporteerd bij therapeutische doses 4
- Als vermoeidheid of andere bijwerkingen na 2-3 weken niet verminderen, overweeg dan andere oorzaken of medicatie-interacties
- Vermijd plotselinge dosiswisselingen in de toekomst, aangezien dit een onttrekkingssyndroom kan veroorzaken met duizeligheid, vermoeidheid, misselijkheid en andere symptomen 5