Behandeling van Ernstige Discontinuatiesymptomen bij Citalopram/Escitalopram Dosisreductie
Herstart onmiddellijk de vorige effectieve dosis citalopram/escitalopram en hervat daarna een veel langzamere afbouw met kleinere dosisstappen over langere intervallen. 1
Onmiddellijke Actie
- Herinstalleer de vorige dosis die de patiënt tolereerde vóór de dosisreductie - symptomen verdwijnen meestal binnen 24 uur na herstart 2, 3
- De FDA-richtlijnen voor citalopram specificeren dat bij intolerable symptomen na dosisreductie, het hervatten van de eerder voorgeschreven dosis overwogen moet worden 1
- Discontinuatiesymptomen treden typisch op binnen enkele dagen na dosisverlaging en kunnen ernstig zijn, vooral bij patiënten met hogere plasmaspiegels 4
Aangepaste Afbouwstrategie
Na stabilisatie op de vorige dosis:
- Vertraag de afbouw aanzienlijk - sommige patiënten hebben zeer conservatieve afbouwschema's nodig over weken tot maanden 1, 2
- Gebruik kleinere dosisstappen - bijvoorbeeld 5 mg verlagingen in plaats van 10 mg, of zelfs 2,5 mg stappen bij gevoelige patiënten 4
- Verleng de tijd tussen dosisverlagingen - wacht minimaal 2-4 weken tussen elke verlaging in plaats van 1 week 1, 5
- Citalopram en escitalopram hebben kortere halfwaardetijden dan fluoxetine, waardoor ze meer gevoelig zijn voor discontinuatiesymptomen 3
Herkenning van Discontinuatiesymptomen
De patiënt ervaart waarschijnlijk:
- Somatische symptomen: duizeligheid (44%), spierspanning (44%), koude rillingen (44%), misselijkheid, vermoeidheid, griepachtige symptomen 4, 1
- Psychologische symptomen: verwardheid/concentratieproblemen (40%), geheugenproblemen (28%), huilen (28%), angst, agitatie, prikkelbaarheid 4, 3
- Sensorische stoornissen: paresthesieën zoals elektrische schoksensaties 1
- Deze symptomen zijn niet hetzelfde als een terugval in depressie - ze ontstaan binnen dagen na dosiswijziging en zijn zelfbeperkend 2, 5
Risicofactoren voor Ernstige Discontinuatie
- Hogere behandeldoses en hogere plasmaspiegels verhogen significant het risico op discontinuatiesyndroom 4
- Patiënten die hogere doses gebruikten hebben meer kans op ernstige symptomen bij afbouw 4
- Leeftijd, geslacht en behandelduur voorspellen discontinuatiesymptomen niet, maar de dosis wel 4
Alternatieve Strategie (Indien Nodig)
- Overstappen op fluoxetine kan overwogen worden als de afbouw van citalopram/escitalopram extreem moeilijk blijft - fluoxetine heeft een langere halfwaardetijd en veroorzaakt zelden discontinuatiesymptomen 2, 3
- Deze strategie kan discontinuatiesymptomen onderdrukken terwijl de patiënt van de SSRI afbouwt 2
Patiënteneducatie
- Leg uit dat deze symptomen niet gevaarlijk zijn maar wel zeer onaangenaam kunnen zijn 3, 5
- Benadruk het belang van niet abrupt stoppen of doses overslaan 1, 5
- Waarschuw dat symptomen kunnen worden verward met terugval, maar dat ze een ander tijdsverloop en karakter hebben 5
- Milde symptomen zijn meestal van korte duur en zelfbeperkend, maar ernstige gevallen vereisen medische interventie 2, 3
Valkuilen om te Vermijden
- Niet misdiagnosticeren als terugval - discontinuatiesymptomen ontstaan binnen dagen na dosiswijziging, niet geleidelijk over weken 5
- Niet te snel afbouwen - sommige patiënten hebben maanden nodig voor volledige discontinuatie 1, 2
- Niet symptomatisch behandelen zonder de dosis aan te passen - herstart van de antidepressiva is de meest effectieve behandeling 2, 3