Herstel na Dosisverhoging van Citalopram
De extreme angsten zullen waarschijnlijk binnen 5-7 dagen verminderen na het terugzetten naar de lagere dosis, aangezien citalopram een halfwaardetijd heeft van ongeveer 35 uur en steady-state binnen deze periode wordt bereikt. 1
Vraag 1: Wanneer Gaan de Extreme Angsten Over?
Verwacht Tijdsverloop
- Symptomen moeten binnen 5-7 dagen beginnen te verbeteren na het terugzetten naar de lagere dosis van 7,5 mg 1
- De extreme angsten zijn waarschijnlijk een vorm van behandeling-geïnduceerde activatie of paradoxale angstreactie, een bekend fenomeen bij SSRI's 2
- Na 2 dagen op de lagere dosis is het normaal dat de angsten nog aanwezig zijn - het lichaam heeft tijd nodig om te stabiliseren 1
Klinische Overwegingen
- Als de angsten na 7-10 dagen op de lagere dosis niet verbeteren, overweeg dan tijdelijk een benzodiazepine zoals lorazepam 0,5-1 mg oraal tot 4 keer per dag indien nodig (maximum 4 mg per 24 uur) 3
- Monitor de patiënt nauwlettend gedurende deze periode voor verergering van symptomen 1
- SSRI-geïnduceerde angst kan zich manifesteren als motorische onrust, slapeloosheid, impulsiviteit en agitatie, vooral bij jongere patiënten 4
Vraag 2: Is de Progressie Verpest?
Nee, de initiële progressie is niet verpest - de verbetering die u zag in week 3 (30% reductie van dwang en angsten) was een reële therapeutische respons die waarschijnlijk terugkeert wanneer de patiënt stabiliseert op de lagere dosis. 1
Waarom de Progressie Niet Verloren Is
- De therapeutische effecten van citalopram op de lagere dosis (7,5 mg) waren al aanwezig en gedocumenteerd 1
- Het te snel verhogen van de dosis veroorzaakte een paradoxale reactie, maar dit betekent niet dat het medicijn ineffectief is 2
- Wanneer u terugkeert naar de werkzame dosis, zou de eerdere verbetering moeten terugkeren binnen 1-2 weken 1
Aanbevolen Strategie Vooruit
- Blijf op de lagere dosis van 7,5 mg voor minimaal 4-6 weken voordat u opnieuw overweegt te verhogen 1
- Als verdere dosisverhoging nodig is, verhoog dan met kleinere stappen (bijvoorbeeld 2,5-5 mg) en wacht minimaal 2-3 weken tussen verhogingen 1
- De FDA-richtlijnen specificeren dat dosisaanpassingen met intervallen van niet minder dan één week moeten gebeuren, maar bij deze patiënt met bewezen gevoeligheid is een langzamer tempo verstandig 1
Vraag 3: Blijven de Extreme Angsten?
Nee, de extreme angsten zullen niet blijven - dit is een tijdelijke, dosisafhankelijke bijwerking die zal verdwijnen wanneer de patiënt stabiliseert op de lagere dosis. 2
Bewijs voor Reversibiliteit
- Een gepubliceerde casus toonde aan dat SSRI-geïnduceerde paniekaanvallen volledig verdwenen na het stoppen van de medicatie 2
- In uw geval hoeft u niet te stoppen - alleen terug te keren naar de werkzame lagere dosis 2
- Er is geen bewijs dat deze paradoxale angstreactie permanente effecten heeft 2
Belangrijke Waarschuwingen
- Vermijd abrupt stoppen met citalopram - dit kan discontinuatiesymptomen veroorzaken 1
- Als u ooit moet stoppen, doe dit dan geleidelijk over 10-14 dagen 1
- Monitor voor tekenen van verergering van depressie of suïcidale gedachten, vooral bij jongere patiënten 1
Praktisch Actieplan
Onmiddellijke Stappen (Dagen 1-7)
- Continueer de lagere dosis van 7,5 mg eenmaal daags 1
- Overweeg tijdelijk lorazepam 0,5 mg tot 3x per dag indien nodig voor ernstige angst (maximum 2 mg per 24 uur bij oudere of verzwakte patiënten) 3
- Dagelijks contact met de patiënt of familie om symptomen te monitoren 1
Korte Termijn (Weken 2-6)
- Verwacht geleidelijke terugkeer van de eerdere verbetering (30% reductie van dwang en angsten) 1
- Wekelijkse evaluaties om respons te beoordelen 1
- Als na 4 weken geen verbetering, overweeg alternatieve SSRI of behandelstrategie 5
Lange Termijn Strategie
- Als verdere dosisverhoging nodig is, wacht minimaal 6-8 weken op de huidige dosis 1
- Verhoog dan met maximaal 5 mg per keer, met 3-4 weken tussen verhogingen 1
- De maximale aanbevolen dosis is 40 mg per dag (20 mg bij patiënten >60 jaar) 1