Hoe leg je de aandoening van een patiënt uit in lekentaal?
Begin met te vragen wat de patiënt al begrijpt over hun situatie voordat je uitleg geeft, gebruik eenvoudige taal zonder medisch jargon, en controleer regelmatig of de patiënt het begrijpt door te vragen wat ze in hun eigen woorden aan hun familie zouden vertellen. 1
Stap 1: Oriënteer jezelf op het begrip van de patiënt
- Vraag eerst wat de patiënt al weet voordat je begint met uitleggen: "Vertel me eens wat je begrijpt over waarom je hier bent" of "Wat hebben andere artsen je al verteld?" 1
- Dit voorkomt dat je informatie herhaalt of juist belangrijke misverstanden mist 1
- Vraag ook wat de patiënt wil weten: "Wat zijn de zaken waarover je het vandaag zeker wilt hebben?" 1
Stap 2: Gebruik eenvoudige, toegankelijke taal
- Vermijd medisch jargon volledig - een patiënt kan intelligent en goed opgeleid zijn maar toch weinig kennis hebben van medische termen 1
- Als je medische terminologie moet gebruiken, leg deze direct uit in gewone taal 1
- Pas je taal aan het opleidingsniveau van de patiënt aan 1
- Voorbeelden van jargon om te vermeiden: "responspercentage", "positieve testuitslag" - leg in plaats daarvan uit wat dit concreet betekent voor de patiënt 1
Stap 3: Geef informatie in kleine porties
- Voorkom informatie-overload door informatie in kleine doses te geven 1
- Stop regelmatig en controleer of de patiënt het begrijpt 1
- Geef alleen informatie die relevant is voor wat de patiënt wil weten en voor de doelen van de patiënt 1
- Let op: wanneer patiënten emotioneel zijn, kunnen ze informatie slecht verwerken - wees dan voorzichtig met het geven van nieuwe informatie 1
Stap 4: Controleer begrip met "teach back" methode
- Vraag de patiënt om in eigen woorden uit te leggen wat de informatie voor hen betekent: "Wat betekent dit voor jou in je eigen woorden?" 1
- Of vraag: "Wat ga je je familie vertellen over wat we besproken hebben?" 1
- Dit is de enige betrouwbare manier om te controleren of de patiënt het echt begrijpt 1
Stap 5: Reageer empathisch op emoties
- Benoem emoties expliciet wanneer je deze ziet: "Je lijkt vandaag verdrietig" of "Help me begrijpen hoe je je voelt over wat we besproken hebben" 1
- Gebruik partnerschap-uitspraken: "Ik wil ervoor zorgen dat we alles doen wat we kunnen om het beste resultaat voor je te krijgen" 1
- Valideer hun ervaring: "Dit is een moeilijke tijd geweest voor je" 1
- Empathie verbetert patiënttevredenheid en vermindert distress, vooral in situaties met ambiguïteit 2
Stap 6: Zorg voor een ondersteunende omgeving
- Ga zitten - dit laat zien dat je tijd hebt en niet gehaast bent 1
- Maak oogcontact en houd een kalme houding aan 1
- Zorg voor privacy en een rustige plek voor belangrijke gesprekken 1
- Verzeker de patiënt dat je beschikbaar bent voor toekomstige vragen 1
Veelvoorkomende valkuilen om te vermijden
- Geef geen oplossingen wanneer patiënten zeer emotioneel zijn - ze kunnen informatie dan niet goed verwerken 1
- Vermijd het minimaliseren van zorgen of het veranderen van onderwerp wanneer patiënten emotioneel zijn 1
- Ga er niet vanuit dat stille patiënten niet willen deelnemen - vraag direct: "Ik vraag me af wat je denkt of dat ik iets mis?" 3
- Vermijd informatie-overload door te veel in één keer te vertellen 1