Kunnen angstklachten als bijwerking van medicatie aanhouden zelfs na het bereiken van steady state?
Ja, extreme angstklachten die optreden na een dosisverhoging kunnen aanhouden, maar de kans op volledig herstel is zeer hoog wanneer de dosis wordt verlaagd naar het vorige stabiele niveau. 1
Verwacht herstelpatroon
De waarschijnlijkheid van volledig herstel van bijwerkingen die optreden na een SSRI-dosisverhoging is zeer hoog, waarbij gedragsactivatie/agitatie meestal snel verbetert na dosisverlaging of stopzetting van de medicatie. 1
- Gedragsactivatie treedt waarschijnlijk op in de eerste maand of na dosisverhoging en verbetert snel na SSRI-dosisverlaging of stopzetting 1
- Dit betekent dat de angstklachten die specifiek door de tweede dosisverhoging zijn veroorzaakt niet permanent zijn en naar verwachting zullen verdwijnen bij aanpassing van de dosis 1
Aanbevolen aanpak voor herstel
Verlaag de dosis terug naar het vorige niveau (7,5 mg lager voor citalopram als voorbeeld) waar de patiënt stabiel was. 1
- Bij ernstige symptomen kan tijdelijke stopzetting worden overwogen 1
- Dosisverlaging of stopzetting is de eerste interventie voor gedragsactivatie/agitatie, met verwacht snel herstel 1
- Wacht niet te lang met het verlagen van de dosis als verhoogde angst optreedt na dosisverhoging - dit is een duidelijk signaal dat de dosis te snel wordt verhoogd of te hoog is voor deze patiënt op dit moment 1
Belangrijke overwegingen voor steady state
Hoewel steady state farmacologisch wordt bereikt na 4-5 halveringstijden, betekent dit niet dat bijwerkingen die tijdens de titratiefase ontstaan automatisch verdwijnen:
- Voor conservatieve medicamenteuze behandeling van milde tot matige angstpresentaties wordt aanbevolen de dosis geleidelijk te verhogen in de kleinst beschikbare stappen met intervallen van ongeveer 1-2 weken bij het voorschrijven van korterwerkende SSRI's 1
- Het potentieel voor dosisafhankelijke gedragsactivatie/agitatie vroeg in de behandeling ondersteunt langzame titratie en nauwlettende monitoring (vooral bij jongere kinderen) 1
Belangrijk onderscheid
Verwar gedragsactivatie niet met manie/hypomanie: 1
- Gedragsactivatie treedt op in de eerste maand of na dosisverhoging en verbetert snel na dosisverlaging 1
- Manie/hypomanie kan later verschijnen en kan aanhouden, waarvoor meer actieve farmacologische interventie nodig is 1
Monitoringprotocol
- Nauwlettende monitoring wordt aanbevolen, vooral in de eerste maanden van de behandeling en na dosisaanpassingen 1
- Het is cruciaal om ouders/verzorgers en patiënten te informeren over deze mogelijke bijwerking 1
Praktische conclusie
De extreme angsten die door de tweede dosisverhoging zijn gekomen, zijn zeer waarschijnlijk reversibel en zullen naar verwachting snel verbeteren wanneer de dosis wordt verlaagd naar het vorige stabiele niveau, zelfs als steady state al is bereikt. 1