Zullen de extreme angsten terugkeren na terugschakelen naar de oorspronkelijke dosis?
Ja, de extreme angsten veroorzaakt door de tweede dosisverhoging van citalopram zullen waarschijnlijk verdwijnen wanneer u terugkeert naar de oorspronkelijke dosis, aangezien deze bijwerkingen dosisafhankelijk zijn en reversibel bij dosisverlaging.
Mechanisme van Dosisafhankelijke Angst
De angst die optreedt bij dosisverhoging van citalopram is een bekende, dosisafhankelijke bijwerking die direct gerelateerd is aan verhoogde serotonerge activiteit:
- Citalopram induceert dosisafhankelijke bijwerkingen, waarbij zowel gewenste als ongewenste effecten direct correleren met de dosis 1
- Een case report documenteert een 61-jarige vrouw zonder voorgeschiedenis van angst die frank paniekaanvallen ontwikkelde na dosisverhoging van citalopram, waarbij de angst volledig verdween na het stoppen van de medicatie 2
- Gedragsactivatie en agitatie treden vooral vroeg in de behandeling op, met name bij jongere patiënten, wat langzame optitratie ondersteunt 3
Verwachte Tijdlijn bij Dosisverlaging
Bij terugkeer naar de lagere dosis moet u rekening houden met de volgende tijdlijn:
- De meeste bijwerkingen van SSRI's zijn mild tot matig en ontstaan binnen de eerste weken van behandeling of dosisaanpassing 3
- Geef minimaal 4 weken op de verlaagde dosis om de klinische respons te evalueren, aangezien volledige respons 4-8 weken kan duren 3
- Bij abrupte dosisverandering kunnen discontinuatiesymptomen optreden (duizeligheid, angst, agitatie, hoofdpijn), daarom wordt geleidelijke dosisreductie aanbevolen 4
Praktische Aanpak voor Dosisverlaging
Voer de dosisreductie geleidelijk uit om discontinuatiesymptomen te voorkomen:
- Verlaag de dosis stapsgewijs in plaats van abrupt - als intolerable symptomen optreden na dosisverlaging, hervat dan de vorige dosis en verlaag vervolgens langzamer 4
- Monitor de patiënt nauwlettend gedurende de eerste maanden en na dosisaanpassingen, vooral voor suïcidaliteit 3
- Evalueer de respons elke 2-4 weken na dosisaanpassing 3
Belangrijke Kanttekeningen
Let op het verschil tussen discontinuatiesymptomen en terugkeer van oorspronkelijke angst:
- Discontinuatiesymptomen (bij te snelle verlaging) omvatten: duizeligheid, paresthesieën, hoofdpijn, emotionele labiliteit, slapeloosheid - deze zijn meestal zelfbeperkend 4
- De dosisafhankelijke angst/paniekaanvallen veroorzaakt door de hogere dosis zouden moeten verdwijnen bij terugkeer naar de lagere dosis, aangezien deze direct gerelateerd zijn aan de verhoogde serotonerge activiteit 1, 2
- Onderzoek toont aan dat zelfs 10 mg citalopram na 6 weken therapeutisch effect heeft, hoewel met lagere effectgroottes dan 40-60 mg, maar met aanzienlijk minder bijwerkingen 1
Als de Angst Persisteert na Dosisverlaging
Indien de angst aanhoudt na terugkeer naar de oorspronkelijke dosis en adequate wachttijd:
- Overweeg overstappen naar een andere SSRI zoals sertraline, die uitgebreid is bestudeerd en een lager risico op QTc-verlenging heeft dan citalopram 3
- Combinatie van SSRI met cognitieve gedragstherapie (CGT) heeft grotere werkzaamheid aangetoond dan monotherapie in gecontroleerde studies 3
- Alternatief: overstappen naar een SNRI zoals venlafaxine, die superieure werkzaamheid heeft aangetoond bij therapieresistente gevallen 3