Ja, het is normaal om meer angst te ervaren na een dosisreductie van citalopram, zelfs na slechts 10 dagen op de hogere dosis
Het ervaren van toegenomen angst op dag 3 na het verlagen van citalopram van 40 mg naar 32 mg is een verwacht fenomeen, zelfs wanneer je maar 10 dagen op de verhoogde dosis hebt gezeten. Dit komt door twee mechanismen: discontinuatiesymptomen en het feit dat angst zelf een bekende bijwerking is van SSRI-dosisveranderingen 1.
Waarom dit gebeurt
Discontinuatiesyndroom bij citalopram
- Citalopram behoort tot de korterwerkende SSRI's die geassocieerd zijn met discontinuatiesymptomen 1
- Het discontinuatiesyndroom wordt gekenmerkt door onder andere angst, prikkelbaarheid, agitatie, duizeligheid, vermoeidheid, misselijkheid, slapeloosheid en sensorische stoornissen 1
- Deze symptomen kunnen optreden binnen 24 tot 48 uur na dosisveranderingen, wat precies overeenkomt met jouw ervaring op dag 3 1
Angst als direct bijeffect van SSRI-aanpassingen
- Een initiële bijwerking van SSRI's kan angst of agitatie zijn, en dit geldt ook bij dosisveranderingen 1
- De richtlijnen waarschuwen specifiek dat monitoring vooral belangrijk is in de eerste 24 tot 48 uur na dosisveranderingen 1
Waarom zelfs 10 dagen voldoende is
- De farmacodynamische effecten van SSRI's beginnen binnen 2 weken, wat betekent dat je lichaam al begonnen was zich aan te passen aan de 40 mg dosis 1
- Wanneer je de dosis verlaagt, moet je brein opnieuw aanpassen aan het lagere serotoninepeil, wat deze symptomen kan veroorzaken
- Het maakt niet uit of de dosisreductie 50% is of minder - elke significante verandering kan discontinuatiesymptomen veroorzaken 1
Belangrijke aandachtspunten
Tijdsduur van symptomen
- Discontinuatiesymptomen verbeteren meestal snel na SSRI-dosisverlaging of stopzetting 1
- Als de angst langer dan enkele weken aanhoudt, kan dit wijzen op terugkeer van de onderliggende angststoornis in plaats van discontinuatiesymptomen 1
Hoe dit te voorkomen
- Richtlijnen adviseren het afbouwen van antidepressiva over 10 tot 14 dagen om onttrekkingssymptomen te beperken 1
- Voor citalopram wordt aanbevolen dosisaanpassingen in de kleinste beschikbare stappen met intervallen van ongeveer 1 tot 2 weken 1
- Een reductie van 40 mg naar 32 mg (20% verlaging) in één keer kan te snel zijn - kleinere stappen van bijvoorbeeld 5 mg per keer zouden beter verdragen kunnen worden 1
Wanneer bezorgd te zijn
- Als je ernstige agitatie, manie-achtige symptomen, of suïcidale gedachten ontwikkelt, is onmiddellijke medische evaluatie nodig 1
- Gedragsactivatie (motorische of mentale rusteloosheid, impulsiviteit, gedesinhibeerd gedrag) kan optreden bij dosisveranderingen en vereist mogelijk dosisaanpassing 1
Praktische aanbeveling
Bespreek met je voorschrijver of je tijdelijk terug kunt naar 40 mg en vervolgens een langzamere afbouwschema kunt volgen met kleinere dosisstappen (bijvoorbeeld 40 mg → 37,5 mg → 35 mg → 32 mg) over meerdere weken 1. Dit minimaliseert de kans op discontinuatiesymptomen terwijl je toch je doeldosis bereikt.