Schemat antybiotykoterapii w przewlekłym zapaleniu endometrium
Zalecany schemat leczenia pierwszego rzutu
W przewlekłym zapaleniu endometrium należy zastosować doksycyklinę 100 mg doustnie 2 razy dziennie przez 14 dni jako leczenie pierwszego rzutu. 1, 2
- Doksycyklina wykazuje skuteczność w eliminacji przewlekłego zapalenia endometrium w 92,3% przypadków po pierwszym cyklu leczenia 2
- Czas trwania terapii wynosi standardowo 14 dni 1, 3
- Doksycyklina zapewnia pokrycie przeciwko Chlamydia trachomatis, która jest częstym patogenem w infekcjach endometrium 4
Schemat leczenia drugiego rzutu
W przypadku braku odpowiedzi na doksycyklinę, należy zastosować kombinację:
- Metronidazol 500 mg doustnie 2-3 razy dziennie PLUS ciprofloksacyna lub lewofloksacyna 500 mg raz dziennie przez 14 dni 2, 3
- Alternatywnie: lewofloksacyna 500 mg + tinidazol 1000 mg dziennie przez 14 dni 3
- Łączna skuteczność po zastosowaniu leczenia pierwszego i drugiego rzutu wynosi 99,1% 2
Schemat dla przypadków wymagających hospitalizacji
Jeśli stan kliniczny wymaga leczenia dożylnego (ciężkie objawy, niemożność tolerowania leków doustnych):
- Klindamycyna 900 mg dożylnie co 8 godzin PLUS gentamycyna (dawkowanie według masy ciała) przez minimum 24 godziny po poprawie klinicznej 4, 5
- Alternatywnie: cefoksytyna 2 g dożylnie co 6 godzin lub cefotetan 2 g co 12 godzin PLUS doksycyklina 100 mg co 12 godzin 4, 5
- Po poprawie klinicznej przejść na doksycyklinę doustnie do ukończenia 14 dni łącznej terapii 4
Weryfikacja skuteczności leczenia
- Należy wykonać kontrolną biopsję endometrium 4-8 tygodni po zakończeniu antybiotykoterapii 3
- Badanie immunohistochemiczne z markerem CD138 potwierdza wyleczenie 3, 2
- W przypadku utrzymującego się zapalenia, zastosować schemat drugiego rzutu 2
Kluczowe aspekty kliniczne
Pokrycie mikrobiologiczne
- Wszystkie schematy muszą obejmować C. trachomatis, N. gonorrhoeae, bakterie beztlenowe i paciorkowce 6
- Metronidazol lub klindamycyna zapewniają lepsze pokrycie przeciwko bakteriom beztlenowym opornym na penicylinę 7
- Doksycyklina jest lekiem z wyboru w leczeniu infekcji wywołanych przez Chlamydia 5
Wpływ na wyniki rozrodcze
- Leczenie antybiotykami przewlekłego zapalenia endometrium u kobiet z nawracającymi poronieniami zwiększa wskaźnik żywych urodzeń (OR 21,4; 95% CI 1,93-236,70) 1
- U pacjentek z niepowodzeniami implantacji, wyleczone przewlekłe zapalenie endometrium zwiększa wskaźnik żywych urodzeń do 32,8% w porównaniu z 22,1% u pacjentek bez zapalenia (p=0,031) 2
- Należy jednak zauważyć, że metaanaliza z 2022 roku nie wykazała jednoznacznej poprawy wyników ciąży po leczeniu antybiotykami 8, co sugeruje potrzebę indywidualnej oceny
Najczęstsze pułapki
- Nie należy stosować doksycykliny dożylnie, jeśli możliwe jest podanie doustne - biodostępność jest porównywalna, a podanie dożylne powoduje znaczny ból 4
- Nie należy przerywać leczenia przed upływem pełnych 14 dni, nawet przy szybkiej poprawie klinicznej 1, 3
- Nie należy pomijać kontrolnej biopsji - histopatologiczne potwierdzenie wyleczenia jest kluczowe przed kolejnymi próbami ciąży 3, 2
- W przypadku współistniejącego ropnia jajowodowo-jajnikowego, należy dodać metronidazol lub klindamycynę do doksycykliny ze względu na lepsze pokrycie beztlenowców 4