Pentasa (Mesalazyna) w Zapaleniu Kątnicy przy Chorobie Crohna
Pentasa (mesalazyna) jest lepszym wyborem niż Salazopyrin (sulfasalazyna) w leczeniu zapalenia kątnicy (okolicy krętniczo-kątniczej) w chorobie Crohna, ze względu na lepszą tolerancję i skuteczność w tej lokalizacji choroby. 1
Uzasadnienie Wyboru Mesalazyny
Skuteczność w Chorobie Crohna Okolicy Krętniczo-Kątniczej
Pentasa w dawce 4 g/dziennie wykazuje istotną statystycznie skuteczność w aktywnej chorobie Crohna z zajęciem jelita krętego i kątnicy (ileocolitis), z redukcją CDAI o 263 punktów w porównaniu do 245 punktów w grupie placebo (p = 0.04) w metaanalizie obejmującej 615 pacjentów. 1
W badaniu kontrolowanym placebo, pacjenci z zajęciem wyłącznie jelita krętego (ileum-only disease) wykazali poprawę o 93 punkty CDAI na Pentasie 4g, w porównaniu do tylko 2 punktów poprawy w grupie placebo. 2
43% pacjentów osiągnęło remisję na Pentasie 4g/dzień w porównaniu do 18% w grupie placebo w 16-tygodniowym badaniu. 2
Przewaga nad Sulfasalazyną
Mesalazyna jest tolerowana przez 80% pacjentów, którzy nie tolerują sulfasalazyny, co stanowi kluczową przewagę w praktyce klinicznej. 1
Sulfasalazyna powoduje działania niepożądane u 10-45% pacjentów (zależnie od dawki), w tym bóle głowy, nudności, bóle nadbrzusza i biegunkę, które są zależne od dawki. 1, 3
W metaanalizie porównującej mesalazynę z sulfasalazyną w aktywnej chorobie, nie wykazano istotnej różnicy w skuteczności (OR 0.87; CI 0.63 do 1.20), ale mesalazyna ma znacznie lepszy profil bezpieczeństwa. 1
Mechanizm Działania Specyficzny dla Lokalizacji
Pentasa uwalnia mesalazynę w sposób ciągły i niezależny od pH jelitowego dzięki powłoce z etylocelulozy, co zapewnia dostarczenie leku zarówno do jelita cienkiego jak i okrężnicy. 4, 5
System uwalniania zależny od dyfuzji jest szczególnie korzystny w chorobie Crohna z zajęciem kątnicy, ponieważ lek jest uwalniany już w jelicie krętym i kontynuuje działanie w okrężnicy. 4
Tylko około 21-22% podanej dawki jest wchłaniane systemowo, co pozwala na wysokie stężenia miejscowe w świetle jelita przy minimalnych działaniach ogólnoustrojowych. 6
Schemat Dawkowania
Aktywna Choroba
W aktywnej chorobie Crohna z zajęciem okolicy krętniczo-kątniczej należy stosować Pentasę w dawce 4 g/dzień przez 16 tygodni. 1, 2
Wyższe dawki (4 g/dzień) są bardziej skuteczne niż placebo w indukcji remisji w łagodnej do umiarkowanej chorobie Crohna. 1
Leczenie Podtrzymujące
W leczeniu podtrzymującym u pacjentów z remisją trwającą krócej niż 3 miesiące, Pentasa 2 g/dzień jest skuteczna w zapobieganiu nawrotom (2-letni wskaźnik utrzymania remisji: 45% vs 29% dla placebo). 7
Mesalazyna 2 g/dzień redukuje nawroty po operacji (NNT = 8), szczególnie po resekcji jelita cienkiego (40% redukcja w ciągu 18 miesięcy). 1
Profil Bezpieczeństwa
Działania Niepożądane Mesalazyny
Nietolerancja mesalazyny występuje u maksymalnie 15% pacjentów, z najczęstszymi objawami: biegunka (3%), bóle głowy (2%), nudności (2%), wysypka (1%). 1, 3
Systematyczny przegląd potwierdził, że wszystkie nowe preparaty 5-ASA są bezpieczne, z działaniami niepożądanymi podobnymi do placebo. 1
Działania Niepożądane Sulfasalazyny
- Sulfasalazyna powoduje działania niepożądane u 10-45% pacjentów, w tym poważne reakcje idiosynkratyczne (zespół Stevensa-Johnsona, zapalenie trzustki, agranulocytoza, zapalenie pęcherzyków płucnych), choć są one rzadkie. 1, 3
Ostrzeżenia Kliniczne
Należy monitorować funkcję nerek podczas terapii mesalazyną ze względu na rzadkie przypadki śródmiąższowego zapalenia nerek i zespołu nerczycowego. 1, 8
Ostra nietolerancja u 3% pacjentów może przypominać zaostrzenie zapalenia jelita grubego (w tym krwawa biegunka) - nawrót objawów po ponownym podaniu potwierdza diagnozę. 1
W przypadku umiarkowanej do ciężkiej choroby Crohna okolicy krętniczo-kątniczej, należy rozważyć budezonid (Entocort, Budenofalk) jako alternatywę, który ma udowodnioną skuteczność terapeutyczną przy zmniejszonej toksyczności ogólnoustrojowej. 1