Przejście z dożylnego hydrokortyzonu na doustny prednizolon
Po siedmiu dniach leczenia dożylnym hydrokortyzonem w dawce 300 mg/dobę, należy włączyć doustny prednizolon (nie prednizon), stosując ekwiwalentną dawkę około 75 mg/dobę, a następnie stopniowo redukować przez 6-8 tygodni. 1
Uzasadnienie wyboru prednizolonu
Prednizolon jest preferowanym glikokortykosteroidem w chorobie Crohna z zajęciem kątnicy, ponieważ wytyczne British Society of Gastroenterology jednoznacznie wskazują na prednizolon jako standardowy preparat doustny 1
Ekwiwalencja dawek: Prednizolon 5 mg = hydrokortyzon 20 mg, co oznacza, że 300 mg hydrokortyzonu odpowiada około 75 mg prednizolonu 1
Prednizon vs prednizolon: Chociaż w literaturze amerykańskiej często wymienia się prednizon, w praktyce europejskiej i wytycznych brytyjskich standardem jest prednizolon 1. Prednizolon jest aktywną formą (prednizon wymaga konwersji wątrobowej do prednizolonu)
Schemat dawkowania
Dawka początkowa: 40-60 mg prednizolonu dziennie dla umiarkowanej do ciężkiej choroby Crohna 1, 2
W tym przypadku: Po 7 dniach dożylnego hydrokortyzonu 300 mg/dobę (co sugeruje ciężki przebieg), należy rozpocząć od wyższej dawki prednizolonu (60-75 mg/dobę), a następnie szybko zredukować do 40 mg/dobę 1, 2
Redukcja dawki: Stopniowe zmniejszanie o 5 mg tygodniowo przez 6-8 tygodni 1, 2
Jednorazowe podanie: Całą dawkę dobową należy podawać raz dziennie rano, co jest równie skuteczne jak dawkowanie podzielone i powoduje mniejsze zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza 1
Ocena odpowiedzi na leczenie
Pacjenci z umiarkowaną do ciężkiej chorobą Crohna powinni być oceniani pod kątem odpowiedzi objawowej na prednizolon między 2-4 tygodniami, aby określić potrzebę modyfikacji terapii 1, 2
Brak poprawy po 2 tygodniach: Należy rozważyć eskalację leczenia do leków biologicznych lub hospitalizację, w zależności od stanu ogólnego pacjenta 1
Ważne zastrzeżenia
Czynniki ryzyka oporności na steroidy:
- Wcześniejsze resekcje jelita, choroba perianalna i wysoki początkowy wskaźnik aktywności choroby (CDAI) są związane z opornością na kortykosteroidy 3
- U pacjentów z tymi czynnikami ryzyka należy wcześniej rozważyć terapię biologiczną 3
Ograniczenia terapii steroidowej:
- Około 50% pacjentów, którzy początkowo odpowiadają na kortykosteroidy, rozwija zależność od steroidów lub nawrót w ciągu 1 roku 4, 5
- Kortykosteroidy nie są skuteczne w utrzymywaniu remisji ani gojeniu zmian śluzówkowych 4
- Nie należy stosować doustnych kortykosteroidów w terapii podtrzymującej 1, 2
Planowanie długoterminowe:
Pacjenci wymagający dwóch lub więcej kursów kortykosteroidów w ciągu roku kalendarzowego powinni otrzymać leki oszczędzające steroidy (tiopuryny, metotreksat lub leki biologiczne) 1
Jeśli choroba nawraca podczas redukcji dawki poniżej 15 mg lub w ciągu 6 tygodni po odstawieniu steroidów, należy włączyć immunosupresję 1
Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane związane z kortykosteroidami obejmują: zaburzenia metabolizmu glukozy, zwiększony apetyt, retencję płynów, przyrost masy ciała, zaczerwienienie twarzy, zmiany nastroju, nadciśnienie i wrzody trawienne 2, 6
Utrata masy kostnej może rozwinąć się nawet przy krótkotrwałej i niskodawkowej terapii kortykosteroidami 4
Zwiększone ryzyko infekcji: Pacjenci przyjmujący leki immunosupresyjne są bardziej podatni na infekcje 6