When can we expect the depressive thoughts to resolve after reducing the cipramil (citalopram) dose from 60mg to 52mg, and is the emergence of depressive thoughts a side effect if the patient has not experienced them before?

Wanneer verdwijnen de bijwerkingen na dosisverlaging van cipramil?

De depressieve gedachten die optraden na verhoging naar 60 mg cipramil zullen naar verwachting binnen 5-7 dagen na verlaging naar 52 mg beginnen te verbeteren, met volledige stabilisatie binnen 1-2 weken. 1, 2

Tijdlijn voor herstel na dosisverlaging

De kritieke periode is de eerste 5-7 dagen na dosisverlaging, waarin het lichaam zich aanpast aan de lagere serotoninespiegels 1. Dit proces verloopt als volgt:

• Dag 1-5: De patiënt kan nog verhoogde angst of depressieve gedachten ervaren als onderdeel van het aanpassingsproces 1
• Dag 5-7: Symptomen beginnen te verbeteren naarmate een nieuwe steady state wordt bereikt 1
• Week 2-4: Volledige stabilisatie op de nieuwe dosis, waarbij de angst en depressieve gedachten moeten normaliseren 1

Is dit een bijwerking of discontinuatiesymptoom?

Ja, de nieuwe depressieve gedachten zijn zeer waarschijnlijk een bijwerking van de te snelle dosisverhoging, vooral omdat de patiënt dit nooit eerder heeft ervaren 3, 2. Er zijn twee mogelijke mechanismen:

1. Gedragsactivatie/agitatie door te hoge dosis

• SSRIs kunnen gedragsactivatie veroorzaken, vooral bij snelle dosisverhoging 3
• Dit manifesteert zich als mentale onrust, impulsiviteit, of depressieve gedachten 3
• Belangrijk onderscheid: Gedragsactivatie verbetert snel na dosisverlaging (binnen dagen), terwijl manie/hypomanie langer aanhoudt 3

2. Discontinuatiesymptomen bij dosisverlaging

• Na verlaging van 60 mg naar 52 mg kunnen discontinuatiesymptomen optreden 1, 2
• Citalopram heeft een relatief korte halfwaardetijd (33 uur), waardoor discontinuatiesymptomen sneller kunnen optreden maar ook sneller verdwijnen 4, 1
• Symptomen zijn meestal mild en zelflimiterend binnen 5-7 dagen 2

Belangrijke valkuilen en aanbevelingen

Verwar discontinuatiesymptomen niet met gedragsactivatie door hoge dosis 3, 1:

• Gedragsactivatie: Treedt op bij dosisverhoging, verbetert snel bij dosisverlaging
• Discontinuatiesymptomen: Treden op bij dosisverlaging, duren 5-7 dagen

Voor toekomstige dosisaanpassingen 1, 2:

• Gebruik kleinere stappen (bijvoorbeeld 4 mg per keer) 1
• Wacht minimaal 1-2 weken tussen dosisaanpassingen 1, 2
• De FDA-richtlijn beveelt geleidelijke dosisverlaging aan om ernstige discontinuatiesymptomen te voorkomen 2

Actieplan voor deze patiënt

Monitor de patiënt nauwlettend gedurende de eerste week na dosisverlaging 1, 2:

1. Als symptomen binnen 5-7 dagen verbeteren: Dit bevestigt discontinuatiesymptomen of gedragsactivatie, blijf op 52 mg 1
2. Als symptomen na 7 dagen niet verbeteren: Overweeg andere oorzaken of verdere dosisaanpassing 1
3. Als symptomen ernstig zijn: Overweeg tijdelijk terugkeren naar 56 mg (tussenliggende dosis) gevolgd door langzamere afbouw 2

Belangrijk: De maximale aanbevolen dosis citalopram is 40 mg/dag vanwege QT-verlenging risico 2. Doses boven 40 mg worden niet aanbevolen 2. Deze patiënt gebruikt al een dosis boven de aanbevolen maximum, wat het risico op bijwerkingen verhoogt.