थंड हवामानात श्वसन रोग्यांसाठी सावधगिरी
थंड हवामानात श्वसन रोग्यांना तीव्रीकरण टाळण्यासाठी तोंड आणि नाक झाकणे, लसीकरण करणे आणि ब्रॉन्कोडायलेटर औषधे नियमितपणे घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
थंड हवामानाचे श्वसनावर होणारे परिणाम
थंड हवेच्या संपर्कात आल्याने श्वसनमार्गाच्या श्लेष्मल त्वचेत रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात आणि रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते, ज्यामुळे संसर्गाचा धोका वाढतो 1
थंड हवामानात श्वसन संसर्गामुळे रुग्णालयात दाखल होणे आणि मृत्यूदर वाढतो, विशेषतः हिवाळ्याच्या महिन्यांत 1
COPD आणि दम्याच्या रुग्णांमध्ये थंड हवामानामुळे श्वासोच्छवासाचे लक्षणे आणि कार्यक्षमतेत अडथळा अधिक वाढतो 2
थंड हवामानात घ्यावयाच्या मुख्य सावधगिरी
तोंड आणि नाक संरक्षण
बाहेर जाताना तोंड आणि नाक स्कार्फ किंवा मास्कने झाकावे, कारण थंड हवा थेट श्वसनमार्गात जाऊ नये 3
थंड हवेच्या संपर्कात येण्याचा कालावधी जितका जास्त तितका संसर्गाचा धोका अधिक, म्हणून बाहेरील वेळ मर्यादित ठेवावा 1
लसीकरण कार्यक्रम
दरवर्षी इन्फ्लूएंझा लस घ्यावी, विशेषतः ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींनी, दीर्घकालीन हृदय किंवा फुफ्फुसाच्या आजाराने ग्रस्त असलेल्यांनी 3
न्यूमोकोकल लस घ्यावी, कारण हिवाळ्यात वारंवार संसर्ग होण्याचा धोका असतो 3
औषधोपचार व्यवस्थापन
β2-ऍगोनिस्ट इनहेलर नियमितपणे वापरावे, कारण ते थंड हवेच्या तीव्र श्वसनमार्गाच्या आव्हानापासून संरक्षण देतात 3
हिवाळ्यात वारंवार तीव्रीकरण होणाऱ्या रुग्णांनी घरी प्रतिजैविकांचा साठा ठेवावा आणि लक्षणे दिसताच उपचार सुरू करावेत 3
दीर्घकालीन ऑक्सिजन थेरपी (LTOT) घेणाऱ्या रुग्णांनी थंड हवामानात ऑक्सिजनचा प्रवाह योग्य पातळीवर राखावा 3
तीव्रीकरणाची लवकर ओळख
लक्षणे ओळखणे
खोकला वाढणे, कफाचे प्रमाण वाढणे आणि कफ पिवळसर किंवा हिरवट होणे हे संसर्गजन्य तीव्रीकरणाचे संकेत आहेत 3
श्वास लागणे वाढणे, घरघर आवाज येणे आणि छातीत घट्टपणा जाणवणे या लक्षणांकडे लक्ष द्यावे 3
तात्काळ वैद्यकीय मदत कधी घ्यावी
जर कफ पूर्णपणे पिवळसर किंवा हिरवट झाला असेल तर ७-१४ दिवसांचा प्रतिजैविक कोर्स सुरू करावा 3
श्वास घेण्यात खूप त्रास होत असेल, बोलता येत नसेल किंवा मानसिक स्थिती बदलली असेल तर तात्काळ रुग्णालयात जावे 3
दैनंदिन जीवनशैलीतील बदल
घरातील वातावरण
घरातील तापमान योग्य पातळीवर (१८-२१°C) राखावे 4
घरातील आर्द्रता ४०% च्या आसपास ठेवावी, कारण अत्यंत कोरडी हवा श्वसनमार्गाला त्रास देते 4
शारीरिक हालचाली
थंड हवामानात बाहेर व्यायाम करताना तोंड झाकावे आणि व्यायामाची तीव्रता कमी करावी 5
-१५°C पेक्षा कमी तापमानात तीव्र व्यायाम टाळावा, कारण यामुळे ब्रॉन्कोकॉन्स्ट्रिक्शन आणि खोकला वाढतो 5
स्वच्छता उपाय
हात नियमितपणे साबणाने धुवावेत किंवा अल्कोहोल-आधारित हँड रब वापरावा, विशेषतः श्वसनमार्गाच्या स्रावाच्या संपर्कात आल्यानंतर 3
खोकताना किंवा शिंकताना टिश्यू वापरावे आणि ते लगेच कचऱ्यात टाकावे 3
सामान्य चुका टाळणे
धूम्रपान पूर्णपणे बंद करावे, कारण हे थंड हवामानातील तीव्रीकरणाचा धोका अनेक पटीने वाढवते 3
प्रतिबंधात्मक प्रतिजैविक थेरपी घेऊ नये, फक्त काही निवडक रुग्णांसाठी जे हिवाळ्यात वारंवार संसर्ग होतात त्यांच्यासाठीच विचारात घ्यावी 3
मिथाइलझॅन्थाइन्स (थिओफिलिन) तीव्रीकरणात वापरू नये कारण त्यांचे दुष्परिणाम जास्त असतात 3