Yarım Kalan Hepatit B Aşı Serisinin Tamamlanması
Hepatit B aşı serisi yarım kalan hastalarda aşılamaya sıfırdan başlamaya gerek yoktur; kalan dozlar uygun aralıklarla verilmelidir. 1
Temel İlke: Seriyi Asla Yeniden Başlatmayın
- CDC'nin Aşı Uygulamaları Danışma Komitesi (ACIP), hepatit B aşı programı kesintiye uğradığında serinin yeniden başlatılmasına gerek olmadığını açıkça belirtmektedir 1, 2
- Gecikmiş doz mümkün olan en kısa sürede uygulanmalı ve sonraki dozlar o noktadan itibaren uygun aralıklarla verilmelidir 1
- Bu yaklaşım immünolojik hafızaya dayanır—bağışıklık sistemi, dozlar arasında uzun süreler geçse bile önceki aşı dozlarının hafızasını korur 1
Gecikmiş Dozlardan Sonra Önerilen Aralıklar
- İkinci doz, birinci dozdan en az 4 hafta sonra verilmelidir 1
- Üçüncü doz, ikinci dozdan en az 8 hafta sonra uygulanmalıdır 1
- Üçüncü doz, birinci dozdan toplam en az 16 hafta sonra olmalıdır 1
- Minimum aralıktan ≤4 gün önce verilen dozlar geçerli kabul edilir 1
Aşı Tipine Göre Özel Durumlar
Standart 3-Doz Serisi (Engerix-B, Recombivax HB)
- Normal program 0,1 ve 6. aylardır 1
- Seri yarım kaldıysa, kalan dozlar yukarıdaki minimum aralıklara uyularak tamamlanır 1
Heplisav-B (2-Doz Serisi)
- ≥18 yaş yetişkinler için 0 ve 1. ay programı kullanılır 1
- İlk doz geciktiyse, ikinci doz birinci dozdan en az 4 hafta sonra verilir 1
Twinrix (Kombine Hepatit A/B)
- Hızlandırılmış program 0,7,21-30. gün ve 12. aydır 3
- Son doz (12. ay) geciktiyse mümkün olan en kısa sürede verilmelidir 3
- Seri yeniden başlatılmaz, sadece kalan dozlar tamamlanır 3
Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
- İlk dozdan aylar veya yıllar geçmiş olsa bile seriyi yeniden başlatmayın—bu aşı israfına ve korunmanın gecikmesine neden olur 1, 2
- Yetersiz dozlar vermeyin veya sonraki dozlar arasında önerilenden daha kısa aralıklar kullanmayın, çünkü bunlar yeniden uygulanmalıdır 1
- "Optimal zamanlama" beklerken aşılamayı daha fazla geciktirmeyin—koruma ilk dozla başlar 1
Acil Aşılama Gerektiren Yüksek Riskli Gruplar
Aşağıdaki gruplar gecikmiş seriyi acilen başlatmalıdır:
- Kan veya vücut sıvılarına mesleki maruziyet riski olan sağlık personeli 1
- Hemodiyaliz hastaları (daha yüksek dozlar gerektirir ve yıllık anti-HBs takibi yapılmalıdır) 1
- HBV endemisitesi ≥%2 olan ülkelerde doğan kişiler 1
- HBsAg-pozitif kişilerin ev içi veya cinsel temas partnerleri 1
Aşılama Sonrası Serolojik Test
- Sağlık personeli, hemodiyaliz hastaları ve diğer immün yetmezlikli bireyler gibi yüksek riskli gruplarda son dozdan 1-2 ay sonra anti-HBs düzeyleri test edilmelidir 1, 2
- Serokoruma anti-HBs ≥10 mIU/mL olarak tanımlanır 1
- Yanıtsızlık durumunda (anti-HBs <10 mIU/mL), Heplisav-B veya yüksek doz Engerix-B ile yeniden aşılama düşünülmelidir 1
Önemli Klinik Noktalar
- Sağlıklı bireylerde primer aşılama serisini tamamlayanlar için rutin rapel dozlarına gerek yoktur, çünkü immün hafıza antikor düzeyleri düşse bile devam eder 2
- Hemodiyaliz hastaları yıllık anti-HBs testi yapılmalı ve düzeyler 10 mIU/mL'nin altına düştüğünde rapel doz almalıdır 2
- Maruziyetten sonra tam aşı serisi belgelenmiş ancak aşılama sonrası test yapılmamış kişilere tek doz rapel verilmelidir 2