Phương pháp tiến hành quản lý hen suyễn tại trường học
Chương trình quản lý hen suyễn tại trường học cần được triển khai theo 4 trụ cột chính: kiểm soát môi trường, xây dựng chính sách phòng ngừa, nâng cao nhận thức của nhân viên nhà trường, và đảm bảo tiếp cận thuốc điều trị hen suyễn. 1
1. Kiểm soát các yếu tố kích thích môi trường
Đây là nền tảng quan trọng nhất vì hơn một nửa các trường học có ít nhất một vấn đề môi trường ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà 1:
- Bảo trì hệ thống HVAC để đảm bảo độ ẩm trong nhà ở mức thấp, kể cả khi trường đóng cửa 1
- Ngăn chặn và sửa chữa kịp thời các hư hỏng do nước và sự phát triển của nấm mốc 1
- Duy trì môi trường sạch sẽ và không có côn trùng gây hại 1
- Cấm động vật máu nóng trong lớp học để tránh dị nguyên 1
- Loại bỏ các nguồn chứa bụi ve và dị nguyên mèo, như thảm trải sàn 1
- Tham vấn chuyên gia vệ sinh công nghiệp khi hen suyễn được kích hoạt tại trường 1
2. Áp dụng các chính sách phòng ngừa
Các chính sách này giúp giảm thiểu tiếp xúc với yếu tố kích thích và tạo môi trường an toàn 1:
- Thành lập ủy ban sức khỏe và an toàn bao gồm phụ huynh, nhân viên và ban giám hiệu 1
- Thực thi các chính sách và kế hoạch về sức khỏe và an toàn bằng văn bản 1
- Hạn chế hoạt động ngoài trời vào những ngày có nồng độ ozone cao hoặc ô nhiễm không khí, đặc biệt vào buổi chiều khi ozone đạt đỉnh 1
- Thông báo cho phụ huynh và nhân viên về các hoạt động có khả năng kích thích hen suyễn (như phun thuốc trừ sâu, sơn, cải tạo) 1
- Lên lịch các hoạt động có khả năng kích thích hen suyễn vào cuối tuần hoặc ngày lễ 1
3. Nâng cao nhận thức về hen suyễn trong nhân viên nhà trường
Hen suyễn ở trẻ em thường bị nhận biết và điều trị không đầy đủ, dẫn đến bệnh tật tăng cao 1:
- Giáo dục nhân viên phù hợp về cách phòng ngừa, nhận biết và ứng phó với các triệu chứng hen suyễn 1
- Đảm bảo huấn luyện viên, giáo viên thể dục và y tá trường học biết rõ học sinh nào bị hen suyễn 1
- Khuyến khích nhân viên nhà trường thông báo cho phụ huynh về các triệu chứng quan sát được tại trường 1
- Nỗ lực loại bỏ mọi kỳ thị liên quan đến hen suyễn 1
4. Tạo điều kiện tiếp cận thuốc hen suyễn phù hợp
Việc tiếp cận thuốc kịp thời là then chốt để kiểm soát cơn hen 1:
- Khuyến khích các chính sách địa phương và quy định của tiểu bang cho phép học sinh đủ trưởng thành mang theo và sử dụng bình xịt 1
- Đảm bảo có người lớn có trách nhiệm để điều trị cho học sinh không thể tự dùng thuốc 1
- Lưu giữ kế hoạch hành động hen suyễn được cập nhật cho học sinh bị hen suyễn 1
- Khuyến khích khởi động phù hợp và dùng thuốc trước khi gắng sức khi cần thiết 1
- Cân nhắc việc tiếp cận thuốc hen suyễn khi lên kế hoạch cho các chuyến đi thực địa 1
5. Mô hình triển khai hiệu quả
Vai trò của tư vấn viên hen suyễn/y tá trường học
Y tá trường học hoặc tư vấn viên hen suyễn nên là trung tâm của chương trình, đóng vai trò cầu nối giữa chăm sóc chuyên khoa, bác sĩ chăm sóc chính, và trẻ em bị hen suyễn 1, 2:
- Phát hiện ca bệnh thông qua sàng lọc có hệ thống 3, 2
- Cung cấp giáo dục hen suyễn dựa trên bằng chứng hàng tháng cho học sinh 2, 4
- Quản lý ca bệnh và phối hợp chăm sóc giữa gia đình, trường học và nhà cung cấp dịch vụ y tế 1, 2
- Đào tạo kỹ thuật sử dụng bình xịt và theo dõi đỉnh lưu lượng 2, 4
Các thành phần cốt lõi của chương trình
Chương trình toàn diện cần bao gồm 2, 4:
- Xác định trẻ em bị hen suyễn thông qua chẩn đoán trước đó từ bác sĩ 2, 4
- Cung cấp máy đo đỉnh lưu lượng và đào tạo sử dụng 4
- Nhật ký hen suyễn tương tác để ghi lại triệu chứng, đỉnh lưu lượng và sử dụng thuốc 4
- Giáo dục trực tuyến và tài liệu bổ sung cho học sinh và phụ huynh 4
- Đường dây khẩn cấp 24/7 để phụ huynh gọi khi có vấn đề 4
Kết quả lâm sàng được chứng minh
Các chương trình toàn diện tại trường học đã cho thấy 2, 4:
- Giảm 2/3 số ngày nghỉ học và các lần khám bác sĩ không theo lịch sau 6 tháng 4
- Cải thiện đáng kể kiến thức về hen suyễn và kỹ thuật sử dụng bình xịt 2
- Giảm đáng kể các đợt cấp hen (khóa điều trị steroid uống, khám cấp cứu, ngày nghỉ học) kéo dài theo thời gian 2
- Tăng 11% nhận thức của người chăm sóc về mức độ hoạt động của trẻ 4
- Giảm 62% triệu chứng ban ngày và 34% triệu chứng ban đêm 4
6. Các lưu ý quan trọng và cạm bẫy cần tránh
Thách thức trong triển khai
Sự hợp tác giữa các bên liên quan là then chốt nhưng thường khó đạt được 1:
- Thiếu giao tiếp hiệu quả giữa bác sĩ chăm sóc chính và y tá trường học 1, 3
- Hạn chế tiếp cận y tá trường học và thiếu thông tin đáng tin cậy về vắng mặt và sử dụng dịch vụ y tế 1
- Nguồn lực tài chính hạn chế của nhiều học khu để đánh giá và khắc phục các vấn đề môi trường 1
Giải pháp khắc phục
Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa bác sĩ chăm sóc chính, y tá trường học, phụ huynh, người chi trả và nhà hoạch định chính sách 1:
- Chương trình can thiệp đa thành phần qua telehealth đã cho thấy cải thiện đáng kể kết quả hen suyễn ở các nhóm dân số thiệt thòi 1
- Nhân viên y tế cộng đồng nên là một phần của nhóm chăm sóc hen suyễn 1
- Cho trẻ uống thuốc kiểm soát tại trường đã được thử nghiệm và cho kết quả tích cực 1
- Chính sách quốc gia cho phép hoàn trả cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại trường học giúp cải thiện kết quả hen suyễn 1
Cảnh báo về đánh giá kết quả
Một số nghiên cứu không cho thấy sự khác biệt về các chỉ số bệnh tật giữa nhóm can thiệp và nhóm đối chứng 3, 5. Các biện pháp như vắng mặt tại trường, điểm trung bình, khám cấp cứu và nhập viện khó tác động và không phải lúc nào cũng đáng tin cậy 5. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối trẻ em với nguồn chăm sóc sức khỏe thường xuyên và có thể cần các phương pháp quản lý y tế chuyên sâu hơn 5.
7. Tài nguyên hỗ trợ
Các kế hoạch quản lý hen suyễn, kế hoạch điều trị khẩn cấp, kế hoạch hành động hen suyễn cá nhân hóa và kế hoạch môi trường hen suyễn tại trường được cung cấp thông qua Chương trình Quản lý Hen suyễn, Dị ứng & Phản vệ tại Trường học (School-based Asthma, Allergy & Anaphylaxis Management Program) 1.