Vai trò của Peak Flow trong Trường Học
Peak flow monitoring trong trường học có vai trò hạn chế và không được khuyến cáo như một công cụ giám sát hàng ngày cho hầu hết trẻ hen suyễn, nhưng có thể hữu ích trong các tình huống cụ thể như đánh giá ngắn hạn và giáo dục bệnh nhân. 1, 2
Khuyến Cáo Chính về Peak Flow Monitoring
Không Khuyến Cáo Giám Sát Hàng Ngày Dài Hạn
Hướng dẫn của National Asthma Education and Prevention Program không khuyến cáo giám sát peak flow hàng ngày dài hạn cho trẻ hen suyễn nhẹ gián đoạn hoặc hen suyễn nhẹ dai dẳng, trừ khi bệnh nhân, gia đình hoặc bác sĩ thấy hữu ích trong việc hướng dẫn quyết định điều trị 1
Bằng chứng cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về kết quả lâm sàng giữa kế hoạch hành động dựa trên peak flow và kế hoạch dựa trên triệu chứng 1, 3, 4
Một nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng trên 90 trẻ em 7-14 tuổi cho thấy việc thêm peak flow vào kế hoạch tự quản lý dựa trên triệu chứng không cải thiện điểm triệu chứng, chức năng phổi, chất lượng cuộc sống, hoặc sử dụng dịch vụ y tế 3
Các Tình Huống Nên Sử Dụng Peak Flow
Peak flow monitoring ngắn hạn (2-3 tuần) được khuyến cáo cho:
Đánh giá đáp ứng với thay đổi điều trị duy trì mãn tính 1, 2
Xác định mối liên hệ thời gian giữa thay đổi PEF và tiếp xúc với các yếu tố kích thích môi trường hoặc nghề nghiệp (có thể cần đo PEF 4 lần/ngày trở lên) 1
Thiết lập giá trị PEF tốt nhất cá nhân của bệnh nhân làm giá trị tham chiếu 1, 2
Giám sát hàng ngày dài hạn chỉ dành cho nhóm nguy cơ cao:
Trẻ có hen suyễn dai dẳng mức độ trung bình đến nặng 2
Trẻ có tiền sử đợt cấp nặng yêu cầu cấp cứu hoặc nhập viện 2
Trẻ không nhận biết được tắc nghẽn đường thở (poor perceivers) và không thể báo cáo triệu chứng hen suyễn xấu đi một cách đáng tin cậy 2
Thực Tế Triển Khai trong Trường Học
Những Thách Thức Chính
Tuân thủ kém là vấn đề lớn nhất: Nghiên cứu cho thấy việc duy trì tuân thủ giám sát dài hạn rất khó khăn do bất tiện, thiếu động lực, hoặc thiếu kế hoạch điều trị cụ thể dựa trên PEF 1
Các vấn đề kỹ thuật bao gồm kỹ thuật đo kém, hỏng thiết bị, và hiểu sai kết quả có thể ảnh hưởng độ chính xác 1
Một nghiên cứu trên 323 trẻ em thành thị cho thấy nhân viên trường học có xu hướng hành động dựa trên nhận thức riêng của họ về hen suyễn của trẻ hoặc phản ứng với báo cáo chủ quan về triệu chứng hơn là sử dụng thước đo khách quan từ peak flow meter 5
Khi Nào Nhân Viên Trường Học Nên Can Thiệp
Hệ thống phân vùng màu để hướng dẫn hành động:
Vùng xanh (80-100% giá trị tốt nhất cá nhân): Hen suyễn được kiểm soát tốt, tiếp tục điều trị duy trì 2
Vùng vàng (50-80% giá trị tốt nhất cá nhân): Cần tăng thuốc kiểm soát (corticosteroid hít), sử dụng thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh 2
Vùng đỏ (<50% giá trị tốt nhất cá nhân): Tình trạng khẩn cấp y tế, cần bắt đầu corticosteroid uống và tìm kiếm chăm sóc y tế khẩn cấp 2
Yêu Cầu Đào Tạo
Học sinh sử dụng peak flow monitoring phải hiểu:
Kỹ thuật đo lường đúng (thở ra mạnh nhất sau khi hít vào tối đa, đứng hoặc ngồi thẳng) 2, 6
Khi nào cần đo (thường 2 lần/ngày nếu giám sát dài hạn) 2
Vai Trò của Trường Học trong Quản Lý Hen Suyễn
Mục Tiêu Chính
Giảm thiểu bệnh tật và vắng mặt, tránh kỳ thị, và cho phép tham gia đầy đủ vào tất cả các hoạt động của trường 1
Hen suyễn ảnh hưởng đến 7-10% trẻ em và trong bất kỳ lớp học nào thường có ít nhất một học sinh bị hen suyễn 1
Trẻ em dành khoảng 1/3 thời gian trong ngày học tại trường, và khi bao gồm các hoạt động sau giờ học, có thể chiếm tổng cộng 35-50 giờ/tuần tại trường 1
Kiểm Soát Môi Trường Quan Trọng Hơn
Các biện pháp ưu tiên trong trường học:
Duy trì hệ thống HVAC để đảm bảo độ ẩm trong nhà thấp 1
Ngăn ngừa và sửa chữa kịp thời hư hỏng do nước và nấm mốc 1
Duy trì môi trường sạch sẽ và không có sâu bọ 1
Cấm động vật máu nóng trong lớp học 1
Loại bỏ nguồn chứa bụi ve và kháng nguyên mèo, chẳng hạn như thảm 1
Hạn chế hoạt động ngoài trời vào những ngày có mức ozone cao hoặc các chất ô nhiễm không khí khác 1
Chính Sách và Nhận Thức
Nhân viên trường học nên được khuyến khích hiểu về hen suyễn, và các chính sách nên được thiết lập để đảm bảo tiếp cận sẵn sàng với thuốc và phản ứng thích hợp với các đợt cấp hen suyễn 1
Thông báo cho phụ huynh và nhân viên về các hoạt động có khả năng kích hoạt hen suyễn (ví dụ: phun thuốc trừ sâu, sơn, cải tạo) 1
Lên lịch các hoạt động có khả năng kích hoạt hen suyễn vào cuối tuần hoặc ngày lễ 1
Bằng Chứng về Hiệu Quả của Chương Trình Trường Học
Một nghiên cứu về chương trình quản lý hen suyễn toàn diện tại trường cho thấy sau 6 tháng, số ngày nghỉ học và các lần khám bác sĩ không theo lịch giảm 2/3, nhận thức của người chăm sóc về mức độ hoạt động của trẻ tăng 11%, và tần suất triệu chứng ban ngày và ban đêm giảm 62% và 34% 7
Tuy nhiên, nghiên cứu khác cho thấy việc tuân thủ hướng dẫn NHLBI của các nhà cung cấp tại trung tâm y tế trường học là không đầy đủ: chỉ 51% biểu đồ ghi nhận sử dụng peak flow, 22% có các lần tái khám theo dõi được ghi nhận, và chỉ 10% có kế hoạch hen suyễn được ghi nhận 8
Những Lưu Ý Quan Trọng
Peak flow không thay thế đánh giá lâm sàng: Kết quả peak flow nên được diễn giải cùng với tần suất và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, sử dụng thuốc giãn phế quản cấp cứu, hạn chế hoạt động, và kết quả đo phế dung 2
Spirometry vẫn là tiêu chuẩn vàng: European Respiratory Society khuyến cáo không sử dụng peak flow variability như xét nghiệm khách quan chính để chẩn đoán hen suyễn ở trẻ em 5-16 tuổi; các xét nghiệm khách quan khác (spirometry, FeNO) được ưu tiên 1
Trẻ nhỏ hơn có thể không thực hiện được: Nhiều trẻ mẫu giáo không thể duy trì thở ra gắng sức trong 1 giây, và kỹ thuật đo peak flow đòi hỏi sự hợp tác và hiểu biết 1
Sử dụng thiết bị điện tử nếu có thể: Máy đo peak flow điện tử có thể giúp khắc phục một số vấn đề về tuân thủ và độ chính xác 1