Profilaktyczne leczenie drugiego oka przy jednostronnym ropnym zapaleniu spojówek
W przypadku jednostronnego ropnego zapalenia spojówek nie ma rutynowego wskazania do profilaktycznego leczenia drugiego, zdrowego oka, z wyjątkiem zakażeń rzeżączkowych i chlamydiowych, które wymagają systemowego leczenia antybiotykami obejmującego oba oczy.
Kiedy NIE stosować profilaktyki drugiego oka
Zwykłe bakteryjne zapalenie spojówek
- Większość przypadków bakteryjnego zapalenia spojówek jest samoograniczająca się i ustępuje w ciągu 1-2 tygodni bez leczenia 1
- Wytyczne American Academy of Ophthalmology nie zalecają rutynowego profilaktycznego leczenia drugiego oka w przypadku jednostronnego, niepowikłanego bakteryjnego zapalenia spojówek 2
- Leczenie miejscowymi antybiotykami skraca czas trwania objawów i pozwala na wcześniejszy powrót do szkoły lub pracy, ale dotyczy to tylko oka objętego chorobą 1
Wirusowe zapalenie spojówek
- Wirusowe zapalenie spojówek jest najczęstszą przyczyną zakaźnego zapalenia spojówek i zazwyczaj nie wymaga leczenia 1
- Objawy ustępują samoistnie w ciągu 5-14 dni 2
- Leczenie jest wyłącznie objawowe, bez profilaktyki drugiego oka 1, 3
Kiedy ZAWSZE leczyć systemowo (obejmuje oba oczy)
Zakażenie rzeżączką (Neisseria gonorrhoeae)
- To stan nagły wymagający natychmiastowego systemowego leczenia antybiotykami oprócz terapii miejscowej 4
- Może spowodować perforację rogówki w ciągu 24-48 godzin 4
- Charakteryzuje się: znacznym obrzękiem powiek, nasilonym przekrwieniem spojówki, obfitą ropną wydzieliną, powiększonymi węzłami chłonnymi przyusznymi 2
- U noworodków objawia się w ciągu 1-7 dni po urodzeniu i może prowadzić do posocznicы, zapalenia opon mózgowych i śmierci 4
- U dorosłych należy rozważyć przeniesienie drogą płciową 2
Zakażenie chlamydiami (Chlamydia trachomatis)
- Wymaga agresywnego systemowego leczenia antybiotykami 5, 1
- Charakterystyczny objaw: pęcherzyki na spojówce gałkowej i fałdzie półksiężycowatym 2
- U noworodków objawia się 5-19 dni po urodzeniu; do 50% ma współistniejące zakażenie nosogardła, narządów płciowych lub płuc 2
- U dzieci z zakażeniem rzeżączkowym lub chlamydiowym należy rozważyć wykorzystywanie seksualne 4
Populacje wysokiego ryzyka wymagające szczególnej uwagi
Noworodki
- Każde ropne zapalenie spojówek u noworodka jest stanem nagłym, dopóki nie wykluczy się przyczyny rzeżączkowej i chlamydiowej 4
- Zakażenie rzeżączką może prowadzić do posocznicы, zapalenia opon mózgowych i śmierci 4
- Wymaga natychmiastowego systemowego leczenia antybiotykami 2
Osoby noszące soczewki kontaktowe
- Zawsze należy leczyć antybiotykami i skierować do okulisty w celu oceny wrzodów rogówki 6
- Wyższe ryzyko zakażenia Pseudomonas i innych groźnych patogenów 6
Pacjenci z obniżoną odpornością
- Wyższe ryzyko ciężkich powikłań i nietypowych prezentacji 4
- Mogą wymagać bardziej agresywnego leczenia 4
Kluczowe pułapki kliniczne, których należy unikać
Zawsze badaj rogówkę
- W każdym przypadku ropnego zapalenia spojówek należy zbadać rogówkę z barwieniem fluoresceiny w celu wykrycia wczesnego zajęcia rogówki 4
- Zakażenie rzeżączką często zaczyna się od naciekania lub wrzodu rogówki w górnej części, co może prowadzić do perforacji 2
Rozpoznaj objawy alarmowe wymagające natychmiastowego skierowania
- Znaczny obrzęk powiek z obfitą ropną wydzieliną = podejrzenie rzeżączki 2
- Zajęcie rogówki (naciek, wrzód) = natychmiastowe skierowanie 4
- Silny ból, zmniejszona ostrość wzroku, bolesna reakcja źrenicy = wykluczyć poważniejsze schorzenia wewnątrzgałkowe 3
Monitoruj progresję
- Wirusowe zapalenie spojówek może przejść w epidemiczne zapalenie rogówki i spojówek z naciekami podepitelnymi i długotrwałymi następstwami wzrokowymi 4
- Zakażenie wirusem opryszczki pospolitej może przejść w zapalenie rogówki, zapalenie zrębu, bliznowacenie rogówki, perforację i zapalenie błony naczyniowej 4