Blatchford ve Rockall Skorlaması Arasındaki Farklar
Temel Fark: Amaç ve Zamanlama
Blatchford skoru endoskopi öncesi klinik müdahale gereksinimini belirlemek için kullanılırken, Rockall skoru mortalite riskini tahmin etmek için daha üstündür. 1, 2
Blatchford (Glasgow-Blatchford) Skoru
Bileşenler ve Zamanlama
- Sadece klinik ve laboratuvar verilerini içerir: hemoglobin düzeyi, kan üre düzeyi, nabız, sistolik kan basıncı, senkop veya melena varlığı, karaciğer hastalığı veya kalp yetmezliği kanıtı 1, 2
- Endoskopi öncesi hesaplanabilir, bu nedenle acil endoskopi gerektirmez 3
Klinik Kullanım
- Klinik müdahale gereksinimi (kan transfüzyonu, endoskopik veya cerrahi tedavi) olan hastaları belirleme konusunda üstündür 1, 3
- Skor ≤1 olan hastalar çok düşük riskli kabul edilir ve hastaneye yatış veya erken endoskopi gerektirmeyebilir, sensitivite %98.6-99% 2, 3
- Kan transfüzyonu ihtiyacını tahmin etmede Rockall skorundan daha doğrudur (AUC 0.757 vs 0.528) 4
- Endoskopik müdahale ihtiyacını tahmin etmede üstündür (AUC 0.771 vs 0.650) 4
Performans
- Yüksek riskli hastaları belirleme sensitivitesi %99.6 3
- 246 yüksek riskli hastanın 245'ini doğru tanımlar 3
Rockall Skoru
İki Formu Vardır
Pre-endoskopik (Klinik) Rockall:
Tam (Complete) Rockall:
- Klinik değişkenler + endoskopik bulgular (kanama stigmataları, tanı) 1
- Endoskopi sonrası hesaplanır 1
Klinik Kullanım
- Mortalite tahmininde Blatchford skorundan üstündür (AUC 0.758 vs 0.644) 4, 5
- Mortalite için tam Rockall skoru pre-endoskopik Rockall'a benzer performans gösterir (AUC 0.758 vs 0.754) 6
- Tekrar kanama riskini tahmin etmede Blatchford skorundan daha iyi (AUC 0.642 vs 0.585) ancak genel olarak düşük performans 6
- Skor ≥6 olan hastalarda tekrar kanama riski artmıştır (%18.6 vs %2.9) 7
Performans Sınırlamaları
- Klinik Rockall skoru, klinik müdahale gereken 246 hastanın sadece 222'sini (%90.2) tanımlar 3
- Tam Rockall skoru, klinik müdahale gereken 246 hastanın 224'ünü (%91.1) tanımlar 3
- Mortalite için daha iyi diskriminasyon yeteneğine sahip, ancak tekrar kanama için zayıf 1, 6
Karşılaştırmalı Üstünlükler
Blatchford Skoru Üstündür:
- Klinik müdahale ihtiyacını belirleme 3, 4
- Kan transfüzyonu ihtiyacını tahmin etme 4, 5, 8
- Cerrahi müdahale ihtiyacını tahmin etme (WMD = 0.21) 8
- Yoğun bakım yatış ihtiyacını belirleme 4
- Düşük riskli hastaları güvenli şekilde ayaktan takip için seçme 1, 2
Rockall Skoru Üstündür:
Klinik Karar Algoritması
İlk değerlendirmede:
- Blatchford skorunu hesaplayın (endoskopi öncesi) 2
- Skor ≤1 ise: Hasta düşük riskli, ayaktan takip düşünülebilir 2, 3
- Skor >1 ise: Hastaneye yatış ve erken endoskopi gereklidir 2
Endoskopi sonrası:
- Tam Rockall skorunu hesaplayın 1
- Mortalite riskini değerlendirin 4, 5
- Skor ≥6 ise: Yüksek tekrar kanama riski, yakın takip 7
Önemli Uyarılar
- Blatchford skoru 0 olan hastalar (sadece %0.8) hiçbir terapötik müdahale gerektirmez ve güvenle taburcu edilebilir 6
- Her iki skor da tekrar kanamayı tahmin etmede zayıf performans gösterir (düşük AUC değerleri) 6, 8
- American College of Physicians, Glasgow Blatchford Skorunu tercih edilen prognostik araç olarak önerir (%99 sensitivite ile) 2
- Rockall skoru mortalite için daha iyi olsa da, yüksek riskli hastaların %4-7'sini düşük risk olarak yanlış sınıflandırabilir 2