Nazogastrik Aspirat Negatifliği Üst GİS Kanamayı Dışlamak İçin Yeterli Değildir
Negatif nazogastrik (NG) aspirat üst gastrointestinal kanamayı güvenilir şekilde dışlayamaz ve rutin kullanımı önerilmez. British Society of Gastroenterology kılavuzları, NG tüp yerleştirilmesinin üst GİS kanaması şüphesinde rutin olarak önerilmediğini, tanıya güvenilir şekilde yardımcı olmadığını ve hastaların üçte birinde komplikasyonlara yol açtığını belirtmektedir 1.
Negatif NG Aspiratın Tanısal Sınırlamaları
Düşük Sensitivite
- Üst GİS kanaması olan hastaların %3-16'sında NG aspirat negatif olabilir 1.
- Hematemezi olmayan hastalarda yapılan bir çalışmada, NG aspiratın sensitivitesi sadece %42 (95% CI: 32-51%) ve negatif prediktif değeri %64 (95% CI: 56-71%) olarak bulunmuştur 2.
- Melena ile başvuran hastalarda yapılan başka bir çalışmada, üst GİS kanaması olan hastaların çoğunda NG aspirat negatif bulunmuş ve sensitivite sadece %28 olarak saptanmıştır 3.
Negatif Sonucun Klinik Anlamı
- Negatif NG aspirat, üst GİS kaynağını dışlamak için çok az bilgi sağlar (likelihood ratio 0.6) 2.
- Sadece temiz sıvı dönen ve safra içermeyen aspirat yanıltıcı olabilir 1.
- NG aspiratın negatif olması, üst endoskopi yapma kararını etkilememelidir 3.
NG Aspiratın Pozitif Olduğunda Değeri
Prognostik Önemi
- Parlak kırmızı kan içeren NG aspirat, yeniden kanama ve mortalite için bağımsız bir prediktördür ve acil endoskopi gerektiren hastaları belirlemeye yardımcı olur 4, 5.
- Pozitif NG aspirat, yüksek riskli endoskopik lezyonların varlığını güçlü şekilde öngörür (odds ratio 4.82) 6.
- Kanlı NG aspirat, yüksek riskli lezyon olasılığını 0.29'dan 0.45'e yükseltir 6.
Klinik Yaklaşım Algoritması
Hemodinamik Olarak Stabil Hastalar
- Üst GİS kanaması şüphesi olan stabil hastalarda, NG aspirat sonucundan bağımsız olarak 24 saat içinde üst endoskopi yapılmalıdır 7.
- Glasgow-Blatchford skoru ≤1 olan çok düşük riskli hastalar ayaktan takip edilebilir 5.
Hemodinamik Olarak İnstabil Hastalar
- Şiddetli hematokezya ve hipovolemi olan hastalarda, üst GİS kaynağı %10-15 oranında görülür 1, 7.
- İnstabil hastalarda ilk görüntüleme yöntemi olarak BT anjiyografi tercih edilmelidir 7.
- Resüsitasyon her zaman önceliklidir ve NG tüp yerleştirme veya diğer tanısal testler için geciktirilmemelidir 4, 5.
Üst GİS Kaynağını Düşündüren Bulgular
- Hızlı rektal kanama ve hemodinamik bozukluk 1.
- Peptik ülser hastalığı veya portal hipertansiyon öyküsü 1.
- Yüksek kan üre/kreatinin oranı 1.
- Antiplatelet ilaç kullanımı gibi risk faktörleri 1.
Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
NG Tüp Yerleştirme Komplikasyonları
- Prosedür hastaların üçte birinde komplikasyonlara neden olur 1.
- Sedasyon uygulanmayan hastalarda öğürme, kusma ve aerosolizasyon riski nedeniyle NG lavaj önerilmez 5.
Yanlış Güvenlik Hissi
- Negatif NG aspirat, üst GİS kanamayı dışlamak için yeterli değildir ve endoskopi kararını etkilememelidir 3.
- Sadece rektal kanamaya dayanarak alt GİS kanaması varsaymak, %15'e varan oranda üst GİS kaynağının atlanmasına yol açabilir 7.
Selektif Kullanım Endikasyonları
- American College of Gastroenterology, NG tüp yerleştirmenin rutin değil selektif olarak düşünülmesini önerir 4, 5.
- Prognostik değerlendirme, endoskopi öncesi mide temizliği veya ventile hastalarda kanama kaynağı belirsizse kullanılabilir 4, 5.
- Çok erken endoskopi planlanıyorsa, tanısal NG aspirasyon gereksizdir 4, 5.