PubMed Nedir ve Ne İşe Yarar?
PubMed, National Library of Medicine (NLM) tarafından sağlanan, 19 milyondan fazla biyomedikal makale atıfına ücretsiz erişim sunan, dünyanın en büyük aranabilir biyomedikal veri tabanlarından biridir. 1, 2
Temel İşlevler ve Kullanım Alanları
PubMed, sağlık profesyonellerine ve araştırmacılara şu temel hizmetleri sunar:
Kapsamlı Literatür Erişimi
- MEDLINE veri tabanından 12 milyondan fazla bibliyografik atıf içerir ve 4,600'den fazla uluslararası biyomedikal dergiden makalelere erişim sağlar 3
- Günde milyonlarca kullanıcı tarafından erişilir ve biyomedikal araştırmacıların kendi araştırma alanlarıyla ilgili literatürü takip etmeleri için kritik öneme sahiptir 2
- Ücretsiz internet erişimi (www.pubmed.gov) ile herkes tarafından kullanılabilir 1, 3
Araştırma ve Klinik Karar Desteği
- Klinisyenlerin kanıta dayalı tıp uygulamaları için en iyi kanıtları bulmasını sağlar 3
- Hastalık etiyolojisi, risk faktörleri, tedavi seçenekleri gibi klinik soruların yanıtlanmasında kullanılır 3
- Kohort çalışmaları, vaka-kontrol çalışmaları gibi farklı çalışma tasarımlarına göre arama yapılabilir 3
Akademik ve Bilimsel Araştırma
- Tez çalışmalarının yayın durumlarının takibi için kullanılır - araştırmacılar PubMed'de tez yazarlarının ve danışmanlarının isimlerini arayarak yayınları bulabilirler 4, 5
- Ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan çalışmaların indekslenmesi için referans kaynak olarak kabul edilir 4, 5
- Science Citation Index-Expanded (SCI-E) ile birlikte akademik yayınların kalitesini değerlendirmek için kullanılır 4
Gelişmiş Arama Özellikleri
PubMed kullanıcıları şu şekillerde arama yapabilir:
- Yazar adına göre arama (en sık kullanılan üç arama türünden biri) 2
- Gen/protein adına göre arama 2
- Hastalık adına göre arama 2
- Medical Subject Headings (MeSH) kontrollü kelime dağarcığı kullanarak sofistike aramalar 3
- Kısaltmalar kullanılarak yapılan aramalar (çok sık kullanılır) 2
Klinik Kılavuzlarda PubMed'in Rolü
PubMed, klinik kılavuzların geliştirilmesinde literatür taraması için standart araç olarak kullanılır:
- Oftalmoloji kılavuzları bakteriyel keratit için PubMed veri tabanında sistematik literatür taramaları yapar 6
- Korneal ektazi tercih edilen uygulama paternleri için PubMed aramaları gerçekleştirilir 6
- NCCN meme kanseri kılavuzları, PubMed'in sağlık bilimleri fakülteleri tarafından kullanılan birincil veri tabanı olduğunu belirtir 6
- Rinoloji ve nazal polip kılavuzları için OVID Medline (PubMed'in bir arayüzü) üzerinden kapsamlı aramalar yapılır 6
Kullanıcı Davranışı ve Verimlilik
- PubMed kullanıcıları, genel web aramalarına göre bilgi ararken daha ısrarcıdır ve sorguları sık sık yeniden formüle ederler 2
- Sonuç kümesi boyutu gibi faktörler kullanıcıların kararlarını etkiler 2
- Temel arama stratejilerini ve araçlarını anlamadan ilgili literatürü bulmaya çalışmak göz korkutucu ve sinir bozucu olabilir, bu nedenle gelişmiş arama araçlarının kullanımı önerilir 1
Yayın ve Veri Paylaşımında Önemi
- PubMed/Medline'da indekslenen dergiler daha geniş bir kitleye ulaşır ve devam eden araştırma çalışmaları için ilgi ve yatırım çekmeye yardımcı olabilir 6
- Klinik araştırma sonuçlarının yayılması için kritik bir platform sağlar 6
- COVID-19 gibi acil durumlarda, PubMed sağlık profesyonelleri tarafından kullanılan birincil veri tabanıdır 6