Omega 7 Nedir?
Omega-7 (palmitoleik asit, C16:1n7), vücudun karbonhidratları yağa dönüştürdüğü süreçte (de novo lipogenez) üretilen tekli doymamış bir yağ asididir ve kan düzeyleri yüksek olduğunda kardiyovasküler hastalık, diyabet ve ölüm riskini önemli ölçüde artırır. 1
Omega-7'nin Metabolik Önemi
Omega-7, diyetle alınan doymuş yağlardan farklı olarak, vücudun karbonhidrat alımına yanıt olarak ürettiği bir yağ asididir:
- Palmitoleik asit, karaciğerde lipogenezin (yağ üretiminin) en güvenilir göstergesidir çünkü diyette çok az bulunur ve karbonhidrat yağa dönüştürüldüğünde diğer yağ asitlerinden daha fazla artar 1
- Yüksek karbonhidrat alımı, vücut ağırlığı ve doymuş yağ alımından bağımsız olarak palmitoleik asit düzeylerini artırır 1
- Düşük karbonhidratlı diyetler, diyetle doymuş yağ alımı artsa bile, dolaşımdaki palmitoleik asit düzeylerini düşürür 1
Sağlık Riskleri ve Klinik Sonuçlar
Yüksek palmitoleik asit düzeyleri, birden fazla büyük epidemiyolojik çalışmada ciddi sağlık sorunlarıyla güçlü bir şekilde ilişkilendirilmiştir:
Kardiyovasküler Riskler
- ARIC çalışmasında, en yüksek palmitoleik asit düzeyine sahip kişilerde kalp yetmezliği riski %67 daha yüksekti 1
- Aynı çalışmada iskemik inme riski %52 daha yüksekti 1
- Physician's Health Study'de, palmitoleik asit düzeyinde 1 standart sapma artış, koroner arter hastalığı riskini %19 ve konjestif kalp yetmezliği riskini %17 artırdı 1
Metabolik Bozukluklar
- Kan ve yağ dokusundaki palmitoleik asit düzeyleri, obezite ve hipertrigliseridemi ile tutarlı ve güçlü bir şekilde bağlantılıdır 1
- Hiperglisemi ve tip 2 diyabet gelişimi ile ilişkilidir 1
- Diyabetik olmayan erkeklerde, eritrosit zarlarındaki yüksek palmitoleik asit oranları, hipergliseminin kötüleşmesi ve metabolik sendrom gelişimi ile anlamlı şekilde ilişkiliydi 1
Önemli Klinik Uyarılar
Palmitoleik asit takviyelerinin potansiyel faydaları hakkında çelişkili veriler vardır:
- Bazı küçük çaplı çalışmalar, saflaştırılmış palmitoleik asit takviyelerinin (günde 220.5 mg) CRP'yi %44, trigliseritleri %15 ve LDL'yi %8 azalttığını ve HDL'yi %5 artırdığını göstermiştir 2
- Ancak bu çalışmalar, yüksek endojen palmitoleik asit düzeylerinin zararlı etkilerini gösteren büyük epidemiyolojik çalışmalarla doğrudan çelişmektedir 1
- Diyetle alınan palmitoleik asit ile vücudun ürettiği palmitoleik asit arasındaki farkı anlamak kritik öneme sahiptir 1
Pratik Klinik Yaklaşım
Palmitoleik asit düzeylerini düşürmek için en etkili strateji, karbonhidrat alımını azaltmaktır:
- Düşük karbonhidratlı diyetler, hepatik lipogenezi azaltarak ve yağ oksidasyonunu artırarak dolaşımdaki palmitoleik asit düzeylerini düşürür 1
- Bu yaklaşım, diyetle doymuş yağ alımı artsa bile etkilidir 1
- İnsülin direnci olan hastalarda, karbonhidrat alımının metabolik etkileri özellikle önemlidir 1
Omega-7 takviyelerinin kullanımı konusunda dikkatli olunmalıdır çünkü yüksek endojen düzeylerin zararlı etkileri iyi belgelenmiştir ve takviye çalışmaları küçük ölçekli ve kısa sürelidir 1, 2