Bruselloz Tedavisinde Trimetoprim-Sulfametoksazol (Baktrim) Dozu
Trimetoprim-sulfametoksazol (Baktrim) bruselloz tedavisinde ikinci basamak bir seçenektir ve önerilen doz 800+160 mg günde iki kez, 6 hafta süreyle oral olarak uygulanır. 1
Birinci Basamak Tedavi Seçenekleri (Baktrim Değil)
Baktrim'den önce şunu belirtmek önemlidir: Brusellozda birinci basamak tedavi doksisiklin-streptomisin kombinasyonudur ve Baktrim bu kombinasyonun yerini tutamaz. 1, 2
- Doksisiklin + Streptomisin: Doksisiklin 100 mg günde iki kez oral olarak 6 hafta + Streptomisin 15 mg/kg/gün intramüsküler 2-3 hafta - en düşük nüks oranına sahip tercih edilen rejimdir 1, 2, 3
- Doksisiklin + Rifampisin: Doksisiklin 100 mg günde iki kez 6 hafta + Rifampisin 600-900 mg/gün tek doz sabah 6 hafta - ikinci seçenek olarak kabul edilir ancak daha yüksek nüks oranları vardır 1, 2, 3
- Doksisiklin + Gentamisin: Doksisiklin 100 mg günde iki kez 6 hafta + Gentamisin 5 mg/kg/gün parenteral tek doz 7 gün - streptomisine eşdeğer etkinlik gösterir 1, 4
Baktrim'in Kullanım Yeri
Trimetoprim-sulfametoksazol (Baktrim) sadece belirli durumlarda ikinci basamak tedavi olarak önerilir:
- Kaynak kısıtlı ortamlarda maliyet-etkin bir alternatif olarak kullanılabilir 1
- Kombinasyon tedavisinde üçüncü ajan olarak komplike vakalarda eklenebilir 1
- 8 yaş altı çocuklarda tetrasiklin kontrendike olduğunda rifampisin ile kombine edilir (45 gün süreyle) 5, 6
Baktrim Dozajı ve Süre
- Doz: 800 mg trimetoprim + 160 mg sulfametoksazol (çift güç tablet) günde iki kez 1
- Süre: 6 hafta (45 gün) 1, 5
- Yanıt oranı: %90'ın üzerinde bildirilmiştir 1
Önemli Uyarılar ve Klinik Tuzaklar
Monoterapi asla kullanılmamalıdır - tek ilaçla tedavi benzer sürelerde kombine tedaviye göre anlamlı derecede daha yüksek başarısızlık riski taşır (2.56 kat daha fazla) 3
Tedavi süresi kritiktir:
- 3 haftalık kısa süreler kabul edilemez derecede yüksek nüks oranlarıyla ilişkilidir 2
- 6 hafta veya daha uzun tedavi, daha kısa sürelere göre avantaj sağlar 3, 4
- Doksisiklin 30 gün kullanıldığında nüks oranı %22.9 iken, 45 gün kullanıldığında %5.9'a düşer 4
Komplike brusellozda tedavi yaklaşımı değişir:
- Brusellar spondilit (omurga tutulumu) durumunda aminoglikozid içeren rejimler rifampisin içerenlere üstün olabilir ve tedavi 6 haftanın ötesine uzatılmalıdır 2, 7
- Nörobruselloz, endokardit veya apse varlığında tedavi süresi 12-24 haftaya uzatılmalıdır 2
Özel popülasyonlar:
- Gebeler: Rifampisin 900 mg/gün tek doz 6 hafta tercih edilir (tetrasiklin kontrendike) 5, 6
- 8 yaş altı çocuklar: Rifampisin + kotrimoksazol (Baktrim) 45 gün veya rifampisin + gentamisin kombinasyonu 5, 6
Tüberküloz endemik bölgelerde dikkat: Rifampisin kullanımı mikobakteriyel dirence katkıda bulunabileceğinden halk sağlığı açısından değerlendirilmelidir 1, 2, 7