Khi nào chụp MRI trong ung thư trực tràng
MRI vùng chậu với thuốc cản quang được khuyến cáo cho tất cả bệnh nhân ung thư trực tràng dự kiến phẫu thuật cắt bỏ, đặc biệt quan trọng cho các khối u giai đoạn cT3 trở lên, để đánh giá chính xác bờ cắt chu vi (CRM), xâm lấn mạch máu ngoài thành ruột, và lập kế hoạch điều trị tiền phẫu. 1
Chỉ định MRI theo giai đoạn bệnh
Đánh giá ban đầu - Phân giai đoạn tiền phẫu
MRI vùng chậu độ phân giải cao là phương pháp hình ảnh tối ưu cho phân giai đoạn tại chỗ của ung thư trực tràng, vượt trội hơn CT trong đánh giá CRM và dự đoán giai đoạn T và N 1, 2
MRI được chỉ định cho hầu hết các khối u trực tràng, đặc biệt từ giai đoạn cT3 trở lên, để đánh giá độ sâu xâm lấn khối u, tình trạng hạch, và mối quan hệ với cân mạc treo trực tràng 1
Siêu âm nội soi trực tràng (ERUS) có thể được xem xét cho các khối u rất sớm (cT1-T2), vì ERUS có độ chính xác cao hơn MRI ở giai đoạn sớm này 1, 2
Vai trò quan trọng của MRI trong quyết định điều trị
MRI dự đoán chính xác tình trạng CRM, với tỷ lệ sống sót 5 năm là 62.2% ở nhóm CRM âm tính trên MRI so với 42.2% ở nhóm CRM dương tính (HR 1.97; 95% CI 1.27-3.04; P<0.01) 1
MRI giúp quyết định có cần hóa xạ trị tiền phẫu hay không: Khối u cT3 với CRM bị đe dọa, cT4, hoặc có xâm lấn mạch máu ngoài thành ruột (EMVI) cần hóa xạ trị tiền phẫu 1, 2
MRI đánh giá mối quan hệ với cơ thắt hậu môn ở khối u trực tràng thấp, giúp quyết định khả năng bảo tồn cơ thắt 1, 2
Đánh giá lại sau điều trị tiền phẫu
MRI vùng chậu được khuyến cáo để đánh giá lại khối u sau hóa xạ trị tiền phẫu, thực hiện 6-8 tuần sau khi hoàn thành điều trị 2, 3
MRI giúp xác định đáp ứng hoàn toàn lâm sàng (cCR), có thể hỗ trợ quyết định chiến lược "theo dõi và chờ đợi" (watch and wait) ở những bệnh nhân đáp ứng hoàn toàn 2, 4
CT ngực và CT/MRI bụng cũng cần được thực hiện lại để đánh giá di căn xa, có thể phát hiện di căn gan có thể cắt bỏ ở khoảng 2.2% bệnh nhân 2
Kỹ thuật MRI khuyến cáo
MRI phải sử dụng coil phased-array ngoài, không còn khuyến cáo sử dụng coil nội trực tràng 5, 6
Chuỗi xung T2W không nén mỡ theo các mặt phẳng trực giao với khối u là đủ cho phân giai đoạn ban đầu 5
MRI tăng cường thuốc cản quang không được khuyến cáo cho phân giai đoạn ban đầu, nhưng chuỗi xung khuếch tán (DWI) có giá trị trong đánh giá lại sau điều trị 5, 6
Những hạn chế cần lưu ý
Phân giai đoạn hạch vẫn là thách thức với tất cả các phương pháp hình ảnh, độ chính xác của MRI chỉ đạt 66-76% 1, 2
Có thể phân giai đoạn quá mức do viêm quanh khối u dạng xơ hóa (desmoplastic reaction) 2
CT vùng chậu không được khuyến cáo cho phân giai đoạn tại chỗ do độ nhạy kém trong dự đoán CRM và tình trạng hạch 1
PET/CT không được chỉ định thường quy cho phân giai đoạn tiền phẫu ung thư trực tràng, chỉ dùng khi có nghi ngờ di căn không xác định được bằng các phương pháp khác 1