ការព្យាបាលបន្ទាប់សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានការភ័យខ្លាចបន្តបន្ទាប់ទោះបីជាបានសាកល្បងការព្យាបាលជាច្រើនរួមទាំង TMS
នៅពេលដែល TMS មិនមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការភ័យខ្លាចរបស់អ្នក ការព្យាបាលដែលមានភស្តុតាងខ្លាំងបំផុតគឺការព្យាបាលដោយការប៉ះពាល់ (Exposure Therapy) រួមជាមួយនឹង Cognitive Behavioral Therapy (CBT) ដែលត្រូវបានផ្តល់ជាមួយនឹងការគាំទ្រពីថ្នាំប្រភេទ SSRI ឬ SNRI ប្រសិនបើចាំបាច់។ 1
ជំហានព្យាបាលតាមលំដាប់អាទិភាព
១. ការព្យាបាលផ្លូវចិត្តជាអាទិភាព
Exposure and Response Prevention (ERP) ជាការព្យាបាលដែលមានភស្តុតាងខ្លាំងបំផុត (Level A) សម្រាប់ការភ័យខ្លាចដែលមិនឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាលផ្សេងៗ 1:
- ធ្វើ ERP ជាមួយអ្នកជំនាញ 10-20 sessions ដោយប៉ះពាល់ជាមួយនឹងអ្វីដែលបង្កឱ្យមានការភ័យខ្លាចតាមលំដាប់ពីតិចទៅច្រើន 1
- អាចធ្វើបានទាំងផ្ទាល់ខ្លួន ឬតាមអ៊ីនធឺណិត 1
- ធ្វើជាក្រុម ឬម្នាក់ឯង 1
Systematic Desensitization (Level B - Suggested) ជាជម្រើសទីពីរ 1:
- ការប៉ះពាល់តាមលំដាប់ជាមួយនឹងការបណ្តុះបណ្តាលឱ្យសម្រាកលំហែ 1
- មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់អ្នកដែលមិនអាចធ្វើ ERP បានភ្លាមៗ 1
២. ការព្យាបាលដោយថ្នាំ
ប្រសិនបើការព្យាបាលផ្លូវចិត្តមិនគ្រប់គ្រាន់ ត្រូវបន្ថែមថ្នាំ SSRI ឬ SNRI 1, 2:
- ប្រើថ្នាំ SSRI ក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតដែលអាចទ្រាំបាន យ៉ាងតិច 8 សប្តាហ៍ 1
- ជម្រើស: Fluoxetine, Sertraline, Paroxetine, Citalopram, Fluvoxamine 1
- ប្រសិនបើ SSRI ទីមួយមិនមានប្រសិទ្ធភាព ប្តូរទៅ SSRI ផ្សេង 1
- ប្រសិនបើ SSRI ទាំងអស់មិនមានប្រសិទ្ធភាព ប្តូរទៅ SNRI ឬ Clomipramine 1
៣. ការព្យាបាលរួមបញ្ចូលគ្នា
ការរួមបញ្ចូល CBT/ERP ជាមួយថ្នាំមានប្រសិទ្ធភាពល្អជាងការប្រើតែមួយ 1:
- ការសិក្សាបង្ហាញថាការបន្ថែម CBT ទៅលើថ្នាំកាត់បន្ថយការត្រឡប់មកវិញនៃរោគសញ្ញា 1
- ការព្យាបាលរួមគ្នាមានអត្រាជោគជ័យខ្ពស់ជាងសម្រាប់ករណីដែលមិនឆ្លើយតប 1
៤. ជម្រើសបន្ថែមសម្រាប់ករណីដែលមិនឆ្លើយតប
Progressive Deep Muscle Relaxation (Level B - Suggested) 1:
- ការបន្ធូរសាច់ដុំជាលំដាប់ដើម្បីកាត់បន្ថយការតានតឹង 1
ការព្យាបាលបន្ថែមផ្សេងទៀតដែលអាចពិចារណា (Level C) 1:
- Lucid Dreaming Therapy ប្រសិនបើមានសុបិន្តអាក្រក់ 1
- EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) 1
- Hypnotherapy 1
៥. ករណីធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង
សម្រាប់ករណីដែលមិនឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាលទាំងអស់ 1:
- ពិចារណាការព្យាបាលដោយអ្នកជំនាញខ្ពស់ (intensive outpatient or residential treatment) 1
- Deep Brain Stimulation (DBS) គឺជាជម្រើសចុងក្រោយបំផុតសម្រាប់ករណី OCD ធ្ងន់ធ្ងរដែលមិនឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាលទាំងអស់ 1
ចំណុចសំខាន់ត្រូវចងចាំ
TMS មិនត្រូវបានណែនាំសម្រាប់ការព្យាបាលការភ័យខ្លាចជាប្រចាំ 1, 3:
- ការសិក្សាមួយនៅក្នុងអតីតយុទ្ធជនបង្ហាញថា rTMS មិនមានភាពខុសគ្នាពី sham treatment 1
- TMS អាចមានផលប្រយោជន៍ក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែមិនមានផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង (>6 ខែ) 3
- TMS គួរតែប្រើតែសម្រាប់ depression ដែលមិនឆ្លើយតបនឹងថ្នាំ មិនមែនសម្រាប់ការភ័យខ្លាចទេ 1, 3
ការព្យាបាលត្រូវបន្តយ៉ាងតិច 6-12 ខែបន្ទាប់ពីមានការធូរស្រាល 2:
- ការបញ្ឈប់ថ្នាំមុនពេលអាចបង្កឱ្យមានការត្រឡប់មកវិញ 2
- ការធ្វើ booster sessions របស់ CBT រៀងរាល់ខែអាចជួយការពារការត្រឡប់មកវិញ 1
ត្រូវពិនិត្យមើលជំងឺរួមផ្សេងទៀត 1: