Ensefalit Dünyada Görülme Sıklığı
Ensefalit dünyada tüm yaş grupları için 100,000 kişide 0.7 ile 13.8 arasında değişen bir insidansa sahiptir ve hastalık yükü düşük ve orta gelirli ülkelerde en yüksektir. 1, 2
Genel İnsidans Oranları
Batı ülkelerinde bildirilen ensefalit insidansı şu şekildedir:
- Tüm yaş grupları: 100,000 kişide 0.7-13.8 vaka 1
- Çocuklarda: 100,000 kişide 0.7-12.6 vaka 1
- Yetişkinlerde: 100,000 kişide 10.5-13.8 vaka 1
Bu oranlar coğrafi lokasyon, çalışılan popülasyon, vaka tanımlarındaki farklılıklar ve araştırma metodlarına göre değişiklik göstermektedir. 1, 3
Etiyolojik Dağılım ve Sıklık
Ensefalit nedenlerinin dağılımı şu şekildedir:
- Viral enfeksiyonlar: Doğrulanmış vakaların %69'u 2
- Bakteriyel enfeksiyonlar: %20 2
- Prion hastalıkları: %7 2
- Parazitik enfeksiyonlar: %3 2
- Fungal enfeksiyonlar: %1 2
- Otoimmün nedenler: Giderek artan oranda tanınmaktadır 2
En Sık Görülen Viral Etkenler
Herpes simplex virüs (HSV) ensefaliti endüstrileşmiş ülkelerde en sık tanı konulan viral ensefalit nedenidir. 1, 4 HSV ensefalitinin yıllık insidansı 250,000-500,000 kişide 1 vakadır ve yaşa özgü insidans bimodal dağılım gösterir (küçük çocuklar ve yaşlılarda pik yapar). 1, 2
Coğrafi Farklılıklar
Ensefalit epidemiyolojisi coğrafi bölgelere göre önemli farklılıklar gösterir:
- Asya: Japon ensefalit virüsü (JEV) dünya çapında sivrisinek kaynaklı ensefalitlerin önde gelen nedenidir ve coğrafi yayılımını sürdürmektedir 1, 5
- Avrupa: Kene kaynaklı ensefalit virüsü (TBEV) en yaygın artropod kaynaklı viral enfeksiyondur 1
- Kuzey Amerika: West Nile virüsü önemli bir neden olarak yeniden ortaya çıkmıştır 1, 5
- Tropikal bölgeler: Dengue dünya çapında en yaygın arboviral enfeksiyondur ve bazı endemik bölgelerde ensefalit nedeni olarak sıklıkla tanınmaktadır 5
Hastalık Yükü ve Tanı Zorlukları
Düşük ve orta gelirli ülkelerde ensefalit hastalık yükü en yüksektir. 2 Bu bölgelerde kaynaklar sınırlıdır, tanı testlerine erişim yetersizdir ve nörolojik hizmetler kısıtlıdır. 6
Önemli bir klinik zorluk, vakaların %50'sinden fazlasında patojenin tanımlanamamasıdır. 2 Bu durum, standart vaka tanımlarının geliştirilmesinin epidemiyolojik sürveyans için kritik önemde olduğunu göstermektedir. 2
Mortalite ve Morbidite
Ensefalit yüksek mortalite ve morbidite oranlarına sahiptir ve yaşam kalitesi üzerinde uzun vadeli sonuçları olan önemli nörolojik sekeller ile sonuçlanır. 6 Tedaviye erken başlanması, özellikle HSV ensefalitinde, prognozu dramatik şekilde iyileştirir; ancak hastaneye yatıştan 48 saat sonrasına kadar geciken tedavi daha kötü prognozla ilişkilidir. 1, 2
Önlenebilir Nedenler
Birçok ensefalit türü aşı ile önlenebilir (kızamık, kuduz, Japon ensefaliti) veya erken tanı ve uygun yönetim ile tedavi edilebilirdir. 6 Kuduz maruziyetinin azaltılması ve hayvan ısırığı sonrası post-ekspozisyon profilaksisi, ek insan vakalarını önlemek için en önemli iki stratejidir. 5