Viral Ensefalit Etmenlerin Yüzdesi

Tanımlanmış ensefalit vakalarının %69'u viral etkenlerden kaynaklanmaktadır. 1, 2

Etiyolojik Dağılım

Ensefalit etiyolojisinde viral etkenler açık ara en sık neden olup, diğer enfeksiyöz ve non-enfeksiyöz nedenlerin önünde yer almaktadır:

Viral etkenler: %69 - Tanımlanmış vakaların üçte ikisinden fazlasını oluşturur 1, 2
Bakteriyel etkenler: %20 - İkinci en sık enfeksiyöz neden 1, 2
Prion hastalıkları: %7 1, 2
Parazitik etkenler: %3 1, 2
Fungal etkenler: %1 1, 2

Viral ensefalitler içinde belirli patojenler öne çıkmaktadır:

Herpes simplex virüs (HSV) - Endüstrileşmiş ülkelerde en sık tanımlanan viral neden olup, çalışmaların %65'inde en sık patojen olarak bildirilmiştir 3
West Nile virüs - ABD'de HSV ile birlikte en yaygın etkenler arasındadır 1
Enterovirüsler - Bazı çalışmalarda en sık virüs olarak, diğer beş çalışmada ise 2. veya 3. sırada yer almaktadır 1, 3
Varicella-zoster virüs (VZV) - Birçok çalışmada HSV'den sonra ikinci sırada bildirilmiştir 3

Önemli bir klinik gerçek, ensefalit vakalarının büyük çoğunluğunda etiyolojinin belirsiz kalmasıdır:

%62-75 vakada kapsamlı tetkiklere rağmen etiyoloji tanımlanamaz 1
California Encephalitis Project'te 1570 vaka üzerinde yapılan 7 yıllık takipte sadece %16'sında kesin veya olası etiyolojik ajan tanımlanabilmiştir 1, 4
Tanı konulamayan vakaların %50'sinden fazlasında standart testlerle patojen saptanamadığı bildirilmektedir 2

Viral ensefalit epidemiyolojisini değerlendirirken dikkat edilmesi gereken hususlar:

Otoimmün ensefalit giderek daha fazla tanınmaktadır ve 30 yaş altı hastalarda anti-NMDA reseptör ensefaliti, HSV, West Nile ve VZV ensefalitinin toplamını geçmektedir (%41) 2
HSV enfeksiyonunu takiben 3 ay içinde hastaların %24.5'inde beyin omurilik sıvısında anti-NMDA antikorları saptanabilir 2
Coğrafi konum, vektör kaynaklı patojenlerden (arbovirüsler gibi) kaynaklanan ensefalit için önemli bir belirleyicidir 1, 3
Başlangıçta enfeksiyöz ensefalit düşünülen hastaların yaklaşık %10'unda sonuçta non-enfeksiyöz bir durum tanısı konur 1

Bu epidemiyolojik veriler ışığında:

Spesifik etiyolojik ajanın tanımlanması prognoz, potansiyel profilaksi, hasta ve aile danışmanlığı ve halk sağlığı müdahaleleri için kritik öneme sahiptir 1, 2
HSV ensefaliti için acyclovir tedavisi sonuçları önemli ölçüde iyileştirmiştir, ancak hastaneye yatıştan 48 saat sonrasına kadar tedavide gecikme daha kötü prognozla ilişkilidir 2
Yeni nesil sekanslama (NGS) gibi teknolojiler, ayırıcı tanıda şüphelenilmeyecek organizmaların tanımlanmasını mümkün kılmaktadır 2