Herpes Ensefaliti Klinik Tedavisi
İmmünkompromize Hastalarda Tedavi Yaklaşımı
İmmünkompromize hastalarda herpes ensefaliti şüphesi olan tüm hastalar, tanı doğrulaması beklenmeden derhal intravenöz asiklovir 10 mg/kg her 8 saatte bir başlanmalı ve en az 21 gün süreyle devam edilmelidir. 1
Acil Tedavi Başlangıcı
- Tedavi hastaneye başvurudan sonraki ilk 6 saat içinde başlatılmalıdır çünkü 48 saatten fazla gecikme kötü prognozla bağımsız olarak ilişkilidir 1, 2
- Tanısal test sonuçları beklenmemeli ve tüm şüpheli ensefalit hastalarında ampirik tedavi başlatılmalıdır 1
- Semptom başlangıcından sonraki ilk 4 gün içinde asiklovir tedavisine başlamak mortaliteyi %28'den %8'e düşürür 2, 3
- Tedavi edilmeyen HSV ensefalitinde mortalite oranı %70'e kadar çıkarken, erken asiklovir tedavisi bu oranı %25-28'e düşürebilir 1, 3
Doz ve Süre
Standart Erişkin Dozu
- İntravenöz asiklovir 10 mg/kg her 8 saatte bir, minimum 21 gün süreyle 1, 4
- İmmünkompromize hastalarda persistan viral yük varlığında daha uzun tedavi süresi düşünülmelidir 1
Özel Popülasyonlar
- Yenidoğanlarda: 20 mg/kg IV her 8 saatte bir, 21 gün süreyle 1
- Renal yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması gereklidir 4
İmmünkompromize Hastalarda Özel Değerlendirmeler
Genişletilmiş Tanısal Yaklaşım
İmmünkompromize hastalarda aşağıdaki testler yapılmalıdır 1:
- BOS PCR: HSV 1 & 2, VZV, enterovirüsler, EBV, CMV
- BOS ve kan kültürleri: Listeria monocytogenes ve Cryptococcus neoformans
Viral Etiyoloji Farklılıkları
- HSV-2 reaktivasyonu immünsüprese hastalarda ve transplant alıcılarında daha sık görülür ve dissemine enfeksiyona yol açar 3
- VZV ensefaliti immünkompromize çocuklarda intravenöz asiklovir 500 mg/m² ile en az 10 gün tedavi edilmeli, daha uzun süre düşünülmelidir 1
- CMV enfeksiyonu gansiklovir artı foskarnet veya alternatif olarak oral valgansiklovir ile tedavi edilmelidir 1
Prognostik Faktörler ve Monitörizasyon
Kötü Prognoz ile İlişkili Faktörler
- İleri yaş (≥30 yaş) 2, 3
- Glasgow koma skoru <6 2, 3
- Hastaneye başvurudan 2 gün sonra tedavi başlanması 2, 3
- Hastaneye başvurudan 48 saatten fazla gecikme 1, 2
Tedavi Sonrası Değerlendirme
- Tedavi tamamlandıktan sonra BOS PCR ile replike olan virüsün eliminasyonu doğrulanabilir 5
- Nörolojik durum yakından izlenmeli, kötüleşme veya iyileşme olmaması durumunda intrakraniyal kanama gibi komplikasyonlar için ileri görüntüleme yapılmalıdır 6
Kritik Klinik Noktalar
Yaygın Tuzaklar
- Psikiyatrik semptomlarla başvuran hastalarda HSV ensefaliti atlanabilir - düşük ateş, baş ağrısı ve nöbet varlığında yüksek şüphe indeksi gereklidir 7
- Temporal ve inferior frontal lob tutulumu tipiktir, erken değişiklikler singulat girus ve medial temporal lobda görülür 3
- Hastaların %24.5'inde HSV enfeksiyonundan sonraki 3 ay içinde BOS'ta anti-NMDA antikorları tespit edilebilir 3