Herpes Ensefalitinde Fokal Nörolojik Bulgular
Temel Fokal Nörolojik Bulgular
Herpes simpleks ensefalitinde en sık görülen fokal nörolojik bulgular temporal lob tutulumuna bağlı olarak konuşma bozuklukları (disfazi/afazi), hemiparezi, nöbetler ve bellek bozukluklarıdır. 1
Konuşma ve Dil Bozuklukları
- Konuşma bozuklukları (disfazi ve afazi) hastaların %59'unda görülür ve temporal lob tutulumunun doğrudan sonucudur 1, 2
- Bu bulgular bazen psikiyatrik hastalık veya madde kullanımı ile karıştırılabilir, bu da tanıda tehlikeli gecikmelere yol açabilir 2
Motor Bulgular
- Hemiparezi hastalığın ilerlemesiyle ortaya çıkabilir ve fokal nörolojik tutulumun önemli bir göstergesidir 3
- Fokal motor nöbetler (ağız, parmak, göz kapağı seğirmesi gibi) temporal lob epileptik aktivitesini yansıtır 1
Nöbetler
- Nöbetler hastaların yaklaşık üçte birinde görülür ve temporal lob tutulumunun anatomik dağılımının doğrudan sonucudur 1, 4
- Temporal lob spike-dalga aktivitesi ve periyodik lateralize epileptiform deşarjlar (PLEDs) birçok HSV ensefalit vakasında meydana gelir 1, 4
- Nöbetler bazen ensefalit hastasının ilk başvuru bulgusu olabilir 1
Görme Alanı Defektleri
- Temporal lob lezyonları nedeniyle görme alanı kesintileri oluşabilir 1
Temporal Lob Tutulumunun Özellikleri
Görüntüleme Bulguları
- MRI'da temporal ve/veya inferior frontal lob ödeminde bilateral temporal lob tutulumu neredeyse patognomoniktir 1, 4
- Erken MRI değişiklikleri singulat girus ve medial temporal lobda ortaya çıkar, T2-ağırlıklı ve FLAIR görüntülerde yüksek sinyal intensitesi gösterir 4
- FDG-PET en sık medial temporal loblarda hipermetabolizma bölgeleri gösterir, bu da nöbet aktivitesini yansıtabilir 4
Nörofizyolojik Bulgular
- EEG'de temporal lob spike-dalga aktivitesi ve PLEDs görülür, ancak bunlar HSV ensefalitine özgü değildir 1
- Diffüz yüksek amplitüdlü yavaş dalgalar ve temporal lob epileptiform aktivite sık görülür 1
Uzun Dönem Nörolojik Sekeller
Bellek ve Kognitif Bozukluklar
- Bellek bozuklukları (özellikle kısa süreli bellek) hayatta kalanların %69-70'inde görülür ve hipokampal ve limbik yapılardaki hasarı yansıtır 4, 5
- Oryantasyon bozukluğu hastaların %76'sında görülür 1
Davranışsal ve Kişilik Değişiklikleri
- Kişilik ve davranış anormallikleri hayatta kalanların %41-45'inde görülür 1, 5
- Bu bulgular hafif vakalarda bile görülebilir ve psikiyatrik hastalık ile karıştırılabilir 2
Diğer Fokal Bulgular
- Anosmia (koku alma kaybı) hayatta kalanların %65'inde görülür 5
- Epilepsi uzun dönemde hastaların %24'ünde gelişir 5
Kritik Klinik Tuzaklar
Hafif Prezentasyonların Tanınması
- Düşük dereceli ateş, hafif konuşma bozuklukları ve davranış değişiklikleri ile gelen hafif prezentasyonlar artık CSF PCR ile daha sık tanınmaktadır 2
- En tehlikeli hata, ince prezentasyonları psikiyatrik hastalık, ilaç/alkol etkileri veya non-spesifik viral hastalık olarak görmezden gelmektir 2
- Davranış değişiklikleri ve konfüzyon sıklıkla baskın özelliklerdir ve ateş başlangıçta olmayabilir veya sadece düşük dereceli olabilir 2
Tanısal Yaklaşım
- Yeni başlangıçlı davranış değişiklikleri veya herhangi bir derecede ateşle birlikte konfüzyon, sistemik semptomlarla konuşma bozuklukları, değişmiş mentasyonla tek nöbet veya psikiyatrik öykü ile açıklanamayan kişilik değişiklikleri varlığında ensefalit için yüksek şüphe indeksi sürdürülmelidir 2
- Klasik şiddetli prezentasyonları beklemeden ensefaliti düşünmek gerekir, çünkü bu konsept güncelliğini yitirmiştir 2