What are the treatment recommendations for a patient with oral aphthous ulcers?

Oral Aft Tedavi Önerileri

Birinci Basamak Topikal Tedavi

Oral aftöz ülserlerin tedavisinde ilk seçenek topikal kortikosteroidlerdir ve ağrı kontrolü için topikal anestezikler ile kombine edilmelidir. 1, 2

Topikal Kortikosteroid Seçenekleri

Lezyonun lokalizasyonuna ve yaygınlığına göre seçim yapılmalıdır:

• Lokalize lezyonlar için: Klobetazol %0.05 jel veya merhem, kurutulmuş mukozaya haftada iki kez uygulayın 1, 2, 3

  • Alternatif olarak triamsinolon asetonid %0.1 pasta, kurutulmuş ülser üzerine günde 2-4 kez direkt uygulanabilir 1

• Yaygın veya ulaşılması zor ülserler için: Betametazon sodyum fosfat 0.5 mg'ı 10 ml suda çözün ve günde 1-4 kez çalkalayıp tükürün 1, 2, 3

  • Alternatif: Deksametazon gargara (0.1 mg/ml) 1
  • Alternatif: Flutikazon propiyonat nasülleri 10 ml suda seyreltilmiş, günde iki kez 2, 3

Ağrı Kontrolü

Topikal anestezikler kortikosteroidlerle birlikte kullanılmalıdır:

• Benzidamin hidroklorür gargara veya sprey: Her 3 saatte bir, özellikle yemeklerden önce 1, 2
• Viskoz lidokain %2: Yemeklerden önce günde 3-4 kez uygulayın 1, 2, 4, 5
  • FDA onaylı: 12 yaş üstü için günde 3-4 kezden fazla olmamak üzere 5
• Benzokain topikal: 2 yaş üstü için günde 4 keze kadar uygulanabilir 4
• Bariyer preparatları: Gelclair veya Gengigel ağız gargarası/jel günde 3 kez 1, 2, 3

Oral Hijyen ve Destekleyici Bakım

• Ağzı günlük olarak ılık tuzlu su ile temizleyin 1, 2
• Antiseptik ağız gargaraları günde iki kez kullanın (%0.2 klorheksidin diglukonat veya %1.5 hidrojen peroksit) 1, 2
• Dudaklara her 2 saatte bir beyaz yumuşak parafin merhemi uygulayın 1

İkinci Basamak Tedavi (Dirençli Vakalar İçin)

Topikal tedaviye yanıt vermeyen ülserler için:

• İntralezyonel steroid enjeksiyonları: Triamsinolon haftalık, toplam doz 28 mg, topikal klobetazol ile birlikte 1, 2, 3
• Takrolimus %0.1 merhem: 4 hafta boyunca günde iki kez dirençli ülserlere uygulayın 2, 3

Sistemik Tedavi (Şiddetli veya Tekrarlayan Vakalar İçin)

Yüksek semptomatik veya tekrarlayan ülserler için sistemik yaklaşım gereklidir:

• Sistemik kortikosteroidler: Prednizon/prednizolon 30-60 mg veya 1 mg/kg, 1 hafta boyunca, ikinci hafta azaltarak kesin 1, 2, 3

  • Kritik uyarı: Hastalık kontrolü sağlanmadan kortikosteroidleri erken kesmekten kaçının 1, 2

• Kolşisin: Tekrarlayan aftöz stomatit için (yılda ≥4 atak) birinci basamak sistemik tedavi, özellikle eritema nodozum veya genital ülserler varsa 1, 2, 6, 7

• Dirençli vakalarda: Azatiyoprin, interferon-alfa veya TNF-alfa antagonistleri düşünülebilir 1, 2

Özel Durumlar

Behçet Hastalığı ile İlişkili Ülserler

• Topikal kortikosteroidler ile başlayın 1
• Tekrarlayan mukokütanöz tutulum için kolşisin ekleyin 1
• Dirençli vakalarda azatiyoprin, interferon-alfa veya TNF-alfa antagonistleri kullanın 1
• Sukralfat süspansiyonu oral ve genital ülserlerde RCT'de etkinlik göstermiştir 1

Sekonder Enfeksiyonlar

Eşlik eden kandidiyazis tedavisi gereklidir:

• Nistatin oral süspansiyon 100,000 ünite günde 4 kez, 1 hafta 2, 3
• Mikonazol oral jel 5-10 ml yemeklerden sonra ağızda tutularak günde 4 kez, 1 hafta 2

Yaygın Tuzaklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 2 haftadan uzun süren veya 1-2 haftalık tedaviye yanıt vermeyen ülserlerde uzman konsültasyonu gereklidir 1
• Soliter kronik ülserlerde skuamöz hücreli karsinomu ekarte etmek için biyopsi yapılmalıdır 6
• Tekrarlayan aftöz ülserlerde altta yatan sistemik durumları (çölyak hastalığı, inflamatuar bağırsak hastalıkları, nutrisyonel eksiklikler, HIV) araştırın 6, 8
• Sodyum lauril sülfat içeren diş macunları, sert/asidik/tuzlu yiyecekler, alkol ve karbonatlı içeceklerden kaçının 7