Het Staafje (Implanon/Nexplanon) Bevat Etonogestrel
Het anticonceptiestaafje bevat uitsluitend het progestageen etonogestrel, zonder oestrogeen, en is een veilige en effectieve optie voor patiënten met hypermobiel Ehlers-Danlos Syndroom (hEDS). 1
Hormoonsamenstelling
- Het staafje (Implanon of Nexplanon) bevat etonogestrel, het actieve metaboliet van het inactieve prodrug desogestrel 1
- Het is een progestageen-only (alleen progesteron) anticonceptiemethode zonder oestrogeen 2, 3
- Het staafje wordt subdermaal (onder de huid) in de bovenarm geïmplanteerd en blijft tot 3 jaar effectief 1, 2, 3
Waarom Geschikt voor hEDS Patiënten
Progestageen-only anticonceptie wordt bij voorkeur aanbevolen voor hEDS patiënten omdat gecombineerde oestrogeen-progesteron anticonceptie vermeden moet worden bij verhoogd tromboserisico. 4
Specifieke Overwegingen bij hEDS:
- Twee derde van de patiënten met bindweefselaandoeningen verdraagt progestageen-only anticonceptie goed 1, 4
- Het etonogestrel-implantaat (Implanon) is goed verdragen door sommige hEDS patiënten volgens klinische ervaring 1
- Patiënten met autonome dysfunctie (zoals POTS, wat vaak voorkomt bij hEDS) moeten gecombineerde oestrogeen-progesteron anticonceptie vermijden 4
Werkingsmechanisme en Effectiviteit
- Etonogestrel werkt door ovulatie te onderdrukken en cervicaal slijm te verdikken 2
- Het is een van de meest effectieve anticonceptiemethoden met een faalpercentage van minder dan 0,05% bij typisch gebruik 1
- Geen zwangerschappen werden waargenomen in klinische studies met 474 vrouwjaren blootstelling 3
- Vruchtbaarheid keert snel terug na verwijdering 2, 3
Belangrijke Bijwerkingen en Waarschuwingen
Bloedingspatronen:
- Onregelmatige bloedingen zijn de meest voorkomende bijwerking en moeten vooraf besproken worden 5, 3
- Infrequente bloeding (minder dan 3 episodes per referentieperiode) komt het meest voor 3
- Amenorroe (geen menstruatie) treedt op bij 14-20% van de gebruikers 3
- 13% van de vrouwen stopt vanwege veranderingen in bloedingspatroon 3
Andere Bijwerkingen:
- Emotionele labiliteit (6,1% stopte hierdoor) 3
- Gewichtstoename (3% stopte hierdoor) 3
- Depressie (2,4% stopte hierdoor) 3
- Acne (1,5% stopte hierdoor) 3
Voordelen Specifiek voor hEDS Patiënten
- Geen dagelijkse therapietrouw nodig, wat ideaal is voor patiënten met chronische pijn en cognitieve uitdagingen die bij hEDS kunnen voorkomen 1
- Lager VTE-risico vergeleken met gecombineerde hormonale anticonceptie, met een relatief risico van 0,90 (95% BI 0,57-1,45) 1, 5
- Kan helpen bij menorragie (zware menstruatie), wat bij 76% van hEDS patiënten voorkomt 6
- Kan helpen bij dysmenorroe (pijnlijke menstruatie), wat bij 72% van hEDS patiënten voorkomt 6
Praktische Aspecten
- Insertie duurt gemiddeld 0,5 minuten 3
- Verwijdering duurt gemiddeld 3,5 minuten 3
- Alle procedures in studies waren ongecompliceerd 3
- Een back-up methode (condooms of onthouding) moet de eerste week gebruikt worden 1
- Condooms blijven nodig voor bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen 1
Alternatieve Progestageen-Only Opties
Als het staafje niet verdragen wordt, zijn alternatieven:
- Levonorgestrel-IUD (spiraal): meest populaire uiteindelijke keuze bij hEDS patiënten die meerdere methoden probeerden 7
- Progestageen-only pil: effectief maar vereist dagelijkse inname met strikte timing 5, 4
- Depot medroxyprogesterone acetaat (DMPA) moet vermeden worden bij hEDS vanwege verhoogd osteoporoserisico (7,5% afname botdichtheid over 2 jaar) en vochtretentie 4, 7