Tekrarlayan Fasiyal Paralizi - Enfektif Etyoloji Yönetimi
Tekrarlayan fasiyal paralizi durumunda, bu artık idiyopatik Bell paralizisi olarak kabul edilmemelidir ve altta yatan enfektif veya sistemik bir neden mutlaka araştırılmalıdır. 1
Temel Tanısal Yaklaşım
Tekrarlayan fasiyal paralizi varlığında tanısal yaklaşım tamamen değişir ve kapsamlı bir etyolojik araştırma zorunludur:
Öncelikli Enfektif Nedenler
Herpes Zoster (Ramsay Hunt Sendromu): Tekrarlayan ataklarda mutlaka dışlanmalıdır çünkü farklı tedavi gerektirir ve tekrarlayan epizodlarla prezente olabilir 1
Lyme Hastalığı: Coğrafi risk faktörleri ve maruziyet öyküsüne göre test edilmelidir, çünkü tekrarlayan veya bilateral fasiyal paralizi yapabilir 1, 2
Kronik Enfeksiyonlar: Menenjit ile birlikte radikülit ve fasiyal paralizi triadı (Bannwarth Sendromu) gibi durumlar değerlendirilmelidir 3
Zorunlu Laboratuvar Tetkikleri
İlk atak Bell paralizisinden farklı olarak, tekrarlayan vakalarda laboratuvar testleri endikedir:
- Lyme serolojisi: Coğrafi olarak uygunsa mutlaka yapılmalıdır 1
- Glukoz/HbA1c: Diabetes mellitus iskemik ve nöropatik mekanizmalarla tekrarlayan fasiyal paralizi duyarlılığını artırır 1
- ACE seviyeleri ve göğüs görüntülemesi: Sarkoidoz şüphesi varsa, çünkü granülomatöz inflamasyon yoluyla tekrarlayan fasiyal sinir tutulumu yapabilir 1
Görüntüleme Gerekliliği
- MRI kontrastlı: İlk epizod sırasında mevcut olmayan yapısal lezyonları dışlamak için yapılmalıdır 1
- Beyin tümörleri, parotis bezi tümörleri veya fasiyal siniri tutan kanserleri ekarte etmek kritiktir 1
- Temporal kemik BT ince kesitlerle travmatik veya kemik erozyonu paternlerini değerlendirmek için tamamlayıcı olabilir 4
Kritik Ayırıcı Tanılar
Sistemik Hastalıklar
- Sarkoidoz: Tekrarlayan vakalarda mutlaka dışlanmalıdır, granülomatöz inflamasyon yoluyla tekrarlayan fasiyal sinir tutulumu yapar 1
- Guillain-Barré Sendromu: Özellikle bilateral tutulum varsa, çünkü gerçek Bell paralizisinde bilateral tutulum son derece nadirdir 1
Yapısal Lezyonlar
- Meningiom, araknoid kist, hemanjiom gibi periferik fasiyal sinir lezyonları veya kompresyonları 5
- Serebellopontin açı patolojileri 2
Tedavi Stratejisi
Akut Yönetim
- Kortikosteroidler: Enfektif neden belirlendikten sonra, 72 saat içinde başlanmalıdır - prednizolon 50 mg/gün 10 gün veya prednison 60 mg/gün 5 gün + 5 günlük azaltma 4
- Antiviral tedavi: Herpes zoster veya viral etyoloji tespit edilirse, kortikosteroidlerle kombinasyon tedavisi düşünülmelidir 4
- Antibiyotik tedavi: Lyme hastalığı konfirme edilirse seftriakson tedavisi 3
Göz Koruma (Zorunlu)
- Kalıcı korneal hasarı önlemek için lubrikant oftalmik damlalar, merhem, göz bantlama veya yama uygulanmalıdır 4
- Maruziyet keratiti veya korneal abrazyondan kaçınmak için korneal koruma önceliklendirilmelidir 4
Önemli Klinik Uyarılar
Bilateral fasiyal paralizi: Gerçek Bell paralizisinde son derece nadirdir ve derhal Guillain-Barré sendromu, Lyme hastalığı veya sarkoidoz araştırmasını tetiklemelidir 1
72 saatin ötesinde progresyon: Tümör veya enfeksiyonu düşündürür, idiyopatik Bell paralizisi değildir 6
Diğer kranial sinir tutulumu: Bell paralizisini dışlar ve santral patolojiyi düşündürür 4
Uzun dönem prognoz: İlk epizod Bell paralizisinden farklıdır, hastaların yaklaşık %30'u ilk epizodlardan sonra bile kalıcı fasiyal güçsüzük yaşar 1
Temporal kemik kanalının dar anatomisi: Herhangi bir tekrarlayan inflamasyon ve ödem kompresyona ve potansiyel kalıcı sinir hasarına neden olacağından, erken müdahale kritiktir 1