Oseltamivir ve Multiple Skleroz
Multiple skleroz (MS) hastalarında influenza enfeksiyonu geliştiğinde oseltamivir güvenle kullanılmalı ve standart dozda (75 mg günde iki kez, 5 gün) başlanmalıdır.
MS Hastalarında Oseltamivir Güvenliği
- MS hastalarında influenza enfeksiyonları hastalık alevlenmelerini tetikleyebilir, bu nedenle influenza tedavisi kritik öneme sahiptir 1
- Oseltamivir'in MS seyrini kötüleştirdiğine dair hiçbir kanıt yoktur ve influenza enfeksiyonunun kendisi tedavi edilmediğinde MS alevlenmesi riskini artırır 1
- İmmünsüpresif tedavi alan MS hastaları (örneğin uzun süreli kortikosteroid, anti-CD20 ajanlar) yüksek riskli hasta grubuna girer ve semptom başlangıcından 48 saat sonra bile oseltamivir tedavisinden fayda görürler 2
Tedavi Algoritması
Hemen Tedavi Başlanması Gereken Durumlar
- Semptom başlangıcından itibaren 48 saat içinde: Tüm MS hastaları için oseltamivir 75 mg günde iki kez, 5 gün süreyle başlanmalıdır 2
- 48 saatten sonra başvuru: İmmünsüpresif tedavi alan MS hastaları, şiddetli hastalık bulguları olan veya hastaneye yatırılan hastalar için tedavi yine de başlanmalıdır çünkü mortalite faydası 96 saate kadar devam eder 2, 3
- Laboratuvar sonucu beklemeden: Influenza sezonu sırasında influenza benzeri hastalık bulguları olan yüksek riskli MS hastalarında ampirik tedavi başlanmalıdır 2
Dozaj Önerileri
- Standart doz: Erişkinler ve 13 yaş üzeri adolesanlar için 75 mg günde iki kez, 5 gün 2
- Renal yetmezlik: Kreatinin klirensi <30 mL/dakika ise doz %50 azaltılmalıdır 2
- Şiddetli hastalık: Rutin olarak doz artırımı önerilmez; standart 75 mg iki kez dozunda kalınmalıdır 3
İmmünsüpresif Tedavi Alan MS Hastaları İçin Özel Durumlar
- Anti-CD20 ajanlar (rituksimab, okrelizumab), fingolimod, natalizumab veya uzun süreli kortikosteroid kullanan hastalar yüksek riskli kabul edilmelidir 2
- Bu hastalarda tedavi süresi klinik yanıta göre 5 günden uzatılabilir, özellikle şiddetli hastalık veya devam eden viral replikasyon kanıtı varsa 3
- İmmünsüprese hastalarda ateş yanıtı yetersiz olabilir, bu nedenle ateş yokluğu tedaviyi geciktirmemeli 2
Beklenen Klinik Faydalar
- Hastalık süresinde azalma: 48 saat içinde başlandığında yaklaşık 1-1.5 gün kısalma 2, 4
- Komplikasyon riski azalması: Pnömoni riskinde %50 azalma 2
- Mortalite faydası: Hastaneye yatırılan ve yüksek riskli hastalarda 15 gün içinde ölüm riskinde anlamlı azalma (OR = 0.21) 2
- MS alevlenmesi önleme: Influenza enfeksiyonunun hızlı tedavisi MS atak riskini azaltabilir 1
Yaygın Hatalar ve Kaçınılması Gerekenler
- Laboratuvar sonucu beklemek: Yüksek riskli MS hastalarında influenza testi sonucu beklerken tedaviyi geciktirmek en kritik hatadır 2
- 48 saat kuralına katı bağlılık: İmmünsüpresif tedavi alan veya şiddetli hastalığı olan MS hastalarında 48 saatten sonra bile tedavi başlanmalıdır 2, 3
- İmmünsüpresyon varlığını gözden kaçırmak: MS hastalığı tedavi modalitesine göre değişken immünsüpresyon yaratır; her hastanın kullandığı hastalık modifiye edici tedavi değerlendirilmelidir 2
Yan Etkiler ve Güvenlik
- En sık yan etkiler bulantı (%12-15) ve kusma (%2.5-5) olup genellikle hafif ve geçicidir 2, 4
- Yan etkiler yemekle birlikte alındığında azalır 4, 5
- Oseltamivir ile nöropsikiyatrik olaylar arasında kesin bir bağlantı kurulmamıştır 2
- MS seyrini olumsuz etkilemez ve tedaviyi durdurmayı gerektirmez 1, 6