Behandeling van Aangezichtsverlamming door Lyme-ziekte
Bij aangezichtsverlamming veroorzaakt door Lyme-ziekte moet u behandelen met intraveneus ceftriaxone, cefotaxime, penicilline G, of oraal doxycycline gedurende 14-21 dagen. 1
Antibiotische Behandeling
Eerste Keuze Antibiotica
De IDSA, AAN en ACR bevelen met een sterke aanbeveling aan om één van de volgende opties te gebruiken voor Lyme-geassocieerde craniale neuropathie (inclusief aangezichtsverlamming): 1, 2
- Intraveneus ceftriaxone (2 g eenmaal daags)
- Intraveneus cefotaxime (2 g elke 8 uur)
- Intraveneus penicilline G (18-24 miljoen eenheden per dag verdeeld over elke 4 uur)
- Oraal doxycycline (100 mg tweemaal daags voor volwassenen)
Keuze tussen IV en Orale Therapie
De keuze tussen intraveneuze en orale toediening moet primair gebaseerd worden op individuele factoren zoals: 1
- Bijwerkingenprofiel
- Gemak van toediening
- Vermogen om orale medicatie te verdragen
- Therapietrouw
U kunt tijdens de behandeling overschakelen van IV naar orale therapie. 1 Onderzoek toont aan dat oraal doxycycline even effectief is als intraveneuze therapie voor Lyme-geassocieerde aangezichtsverlamming met meningitis, met 90% volledig herstel binnen 6 maanden. 3
Behandelduur
De aanbevolen behandelduur is 14-21 dagen. 1, 2
Corticosteroïden: Belangrijke Nuance
De IDSA/AAN/ACR richtlijnen maken geen aanbeveling over het gebruik van corticosteroïden bij bewezen Lyme-geassocieerde aangezichtsverlamming vanwege een kennishiaat. 1
Wanneer Wel Corticosteroïden Overwegen
Er is één belangrijke uitzondering: 1
- Bij patiënten van 16 jaar of ouder met acute aangezichtsverlamming ZONDER andere objectieve klinische of serologische aanwijzingen voor Lyme-ziekte, moeten corticosteroïden binnen 72 uur worden toegediend volgens de huidige richtlijnen voor aangezichtsverlamming (Bell's palsy).
Recent onderzoek uit 2022 toont aan dat adjuvante corticosteroïdtherapie bij bewezen Lyme neuroborreliose met aangezichtsverlamming geen invloed lijkt te hebben op de snelheid van herstel of de uiteindelijke uitkomst, waarbij de meeste patiënten volledig herstellen met alleen antibiotische therapie. 4
Klinische Presentatie en Diagnostische Overwegingen
Kenmerken die Wijzen op Lyme-Geassocieerde Aangezichtsverlamming
Let op de volgende klinische aanwijzingen die Lyme-ziekte suggereren: 4, 5
- Voorgeschiedenis van erythema migrans (vaak met systemische symptomen)
- Bilaterale aangezichtsverlamming (13 van 44 patiënten in één studie, meestal sequentieel)
- Pijnlijke radiculopathie (aanwezig bij ongeveer 32% van patiënten)
- Presentatie in zomermaanden
- Koorts, artralgie/myalgie, hoofdpijn, ongewone vermoeidheid, nekstijfheid
Een recent ontwikkelde "FACE DROPS" risicoscore kan helpen bij het onderscheiden van Lyme-geassocieerde aangezichtsverlamming van Bell's palsy, waarbij scores ≥7 Lyme-ziekte voorspellen met ≥96% nauwkeurigheid. 5
Liquoronderzoek
Bij patiënten met aangezichtsverlamming kan liquoronderzoek helpen bij het stellen van de diagnose Lyme-ziekte, zelfs wanneer het liquor weinig of geen tekenen van ontsteking toont. 6 Verhoogd eiwit in liquor met normale celtellingen kan voorkomen bij Lyme-geassocieerde aangezichtsverlamming. 6
Prognose
De prognose is uitstekend met antibiotische behandeling: 3, 4
- 90-95% van patiënten herstelt volledig binnen 6-12 maanden
- Ongeveer 8% heeft bijna volledig herstel
- Slechts 2-3% houdt matige disfunctie over
Belangrijke Valkuilen
Let op dat bij 5 van 29 patiënten in één studie contralaterale aangezichtsverlamming zich ontwikkelde 1-12 dagen na start van de therapie. 3 Dit is geen teken van behandelfalen maar kan deel uitmaken van het natuurlijke beloop.
Vermijd langdurige of herhaalde antibioticakuren bij persisterende niet-specifieke symptomen zonder objectieve tekenen van actieve ziekte. 2, 7 Persisterende symptomen na adequate behandeling rechtvaardigen geen aanvullende antibiotische therapie volgens de IDSA. 2, 7