Acil Değerlendirme ve Yönetim
175/115 mmHg tansiyon değeriniz hipertansif acil durumu düşündürmektedir ve derhal acil servise gitmeniz gerekmektedir - ancak bu karar akut organ hasarı belirtilerinizin olup olmamasına bağlıdır. 1
İlk Değerlendirme: Hipertansif Acil mi, Hipertansif Aciliyet mi?
Tansiyon değeriniz 180/120 mmHg eşiğinin altında olsa da, 175/115 mmHg ciddi yüksek bir değerdir. Kritik soru: akut organ hasarı var mı? 1, 2
Derhal Acil Servise Gitmeniz Gereken Belirtiler (Hipertansif Acil):
Nörolojik belirtiler: 1
- Şiddetli baş ağrısı ile birlikte kusma
- Bilinç değişikliği, konfüzyon
- Görme bozuklukları
- Nöbet geçirme
- Konuşma güçlüğü veya yüz asimetri
Kardiyak belirtiler: 1
- Göğüs ağrısı
- Şiddetli nefes darlığı
- Pembe köpüklü balgam
Diğer kritik belirtiler: 1
- Sırt veya karın ağrısı (aort diseksiyonu düşündürür)
- İdrar çıkaramama veya çok az idrar çıkarma
Evde Oral İlaçlarla Yönetilebilecek Durum (Hipertansif Aciliyet):
Yukarıdaki belirtilerden hiçbiri yoksa, bu durum hipertansif aciliyet olarak değerlendirilir ve hastaneye yatış gerektirmez. 1, 3
Organ Hasarı Belirtisi YOKSA Yapılması Gerekenler
Hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun (acil değil, poliklinik olabilir) ve oral antihipertansif tedavi başlatın. 3, 2
Tedavi Hedefi:
- İlk 1 saat içinde tansiyonu %25'ten fazla düşürmeyin 1
- 24-48 saat içinde kademeli olarak 160/100 mmHg'ye düşürün 1, 3
- Çok hızlı düşürme beyin, böbrek veya kalp iskemisine neden olabilir 1
İlaç Seçenekleri (Doktor reçetesi ile):
Türk olmayan hastalar için: 2
- Düşük doz ACE inhibitörü veya ARB ile başlayın
- Gerekirse dihidropiridin kalsiyum kanal blokeri ekleyin
- Üçüncü basamak olarak tiazid/tiazid benzeri diüretik ekleyin
Siyah ırktan hastalar için: 2
- Düşük doz ARB + dihidropiridin kalsiyum kanal blokeri ile başlayın
- VEYA kalsiyum kanal blokeri + tiazid/tiazid benzeri diüretik
- Gerekirse eksik komponenti ekleyin
Takip:
- 2-4 hafta içinde kontrol muayenesi yapılmalıdır 3
- Hedef tansiyon: <130/80 mmHg (yaşlı/kırılgan hastalarda bireyselleştirin) 2
Organ Hasarı Belirtisi VARSA Yapılması Gerekenler
Derhal 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin - yoğun bakım yatışı ve IV ilaç tedavisi gereklidir. 1
Hastanede Uygulanacak Tedavi:
İlk tercih IV ilaçlar: 1
- Nicardipine: 5 mg/saat IV infüzyon, her 15 dakikada 2.5 mg/saat artırılır, maksimum 15 mg/saat 1, 4
- Labetalol: 10-20 mg IV bolus 1-2 dakikada, her 10 dakikada tekrarlanır/ikiye katlanır, maksimum kümülatif doz 300 mg 1
Tansiyon düşürme hedefi: 1
- İlk 1 saat içinde ortalama arteriyel basıncı %20-25 düşürün
- Stabil ise 2-6 saat içinde 160/100 mmHg'ye düşürün
- 24-48 saat içinde dikkatli bir şekilde normale getirin
Kritik Uyarılar
- Sublingual nifedipin kullanmayın - öngörülemeyen ani tansiyon düşüşü ve refleks taşikardiye neden olur 1, 5
- Tansiyonu çok hızlı normale düşürmeyin - kronik hipertansiyonu olan hastalarda değişmiş otoregülasyon vardır 1
- Sistolik tansiyonda >70 mmHg'den fazla akut düşüş böbrek, beyin veya koroner iskemiye neden olabilir 1
- İlaç uyumsuzluğu hipertansif krizlerin en yaygın nedenidir - düzenli ilaç kullanımı kritiktir 1
Sonuç Olarak
Şu anda yukarıda belirtilen organ hasarı belirtilerinden herhangi biri varsa, derhal 112'yi arayın veya acil servise gidin. Belirtiler yoksa, bugün bir sağlık kuruluşuna başvurun ve oral antihipertansif tedavi başlatın, ancak tansiyonu çok hızlı düşürmeyin. 1, 3, 2