Herpes Ensefalitinde Serolojik Testler
Tanısal Yaklaşım
BOS'ta HSV PCR, herpes ensefalit tanısında altın standarttır ve serolojik testler ancak hastalığın geç döneminde veya PCR negatif olduğunda tanıya yardımcı olur. 1, 2
PCR Öncelikli Yaklaşım
BOS HSV PCR testi, semptomların başlangıcından 2-10 gün sonra yapıldığında %95'in üzerinde sensitivite ve spesifiteye sahiptir ve birincil tanı yöntemi olarak kullanılmalıdır. 3, 4
İlk 72 saat içinde veya hastalığın geç döneminde alınan örneklerde yalancı negatif sonuçlar görülebilir (%22'ye kadar), bu nedenle klinik şüphe yüksekse 3-7 gün sonra ikinci lomber ponksiyon yapılmalıdır. 1, 5
BOS'ta <10 lökosit/mm³ olması negatif PCR sonucu ile ilişkilidir, bu durumda temporal lob tutulumu varsa test tekrarlanmalıdır. 1
Serolojik Testlerin Rolü ve Zamanlaması
İntratekal HSV-spesifik IgG antikor sentezi normalde hastalığın 10-14. gününden sonra tespit edilir, bir ay sonra pik yapar ve yıllarca devam edebilir. 1, 2
Semptom başlangıcından 10-14 gün sonra alınan BOS örneğinde negatif HSV-PCR ile birlikte negatif HSV-spesifik antikor testi hastalığı etkin şekilde dışlar. 1, 3
Hastalığın 10-12. gününden sonra BOS alınan ve erken dönemde PCR yapılmamış hastalarda, intratekal HSV IgG antikor sentezinin gösterilmesi tanıya destek olur. 1, 2
Ancak antiviral tedavi erken başlandığında intratekal immün yanıt gecikebilir veya hiç oluşmayabilir. 1
Kombine Test Stratejisi
Avrupa konsensus bildirisi, BOS'ta hem PCR hem de antikor tespitinin birlikte kullanılmasını önerir: erken dönemde negatif HSV-PCR ile 10-14 gün sonra negatif HSV-spesifik BOS antikor testi kombinasyonu hastalığı güvenilir şekilde dışlar. 1, 3
BOS'ta oligoklonal bantların tespiti non-spesifik bir inflamatuar süreç göstergesidir; HSV proteinlerine karşı immunoblotting yapılabilir ancak rutin olarak mevcut değildir. 1
Flavivirüs Ensefalitinde Seroloji
- Şüphelenilen flavivirüs ensefalitinde (örn. West Nile virüsü) BOS IgM antikor testi yapılmalıdır, çünkü serolojik olarak doğrulanmış vakaların %60'ından fazlasında PCR pozitif olur. 1
Serum Serolojisi
Akut ve konvalesan kan örnekleri, özellikle EBV, arbovirüsler, Lyme hastalığı, kedi tırmığı hastalığı, rickettsiosis veya ehrlichiosis şüphelenildiğinde tanısal araştırmaya yardımcı olarak alınmalıdır. 1
Erişkinlerde serum HSV antikor ölçümleri HSV ensefalit tanısında faydalı değildir. 4
Çocuklarda ve genç erişkinlerde HSV serolojisi, HSE'nin primer mi yoksa reaktivasyon mu olduğunu belirlemeye yardımcı olabilir, ancak klinik özellikler, tedavi ve prognoz benzerdir. 4
Önemli Uyarılar
Tek bir negatif BOS PCR sonucu HSV ensefalitini dışlamak için yeterli değildir, özellikle semptom başlangıcından 72 saat içinde veya hastalığın geç döneminde alınmışsa. 3, 5
Tanısal test sonuçları beklenirken tedavi başlatılmamalı değildir - tüm şüpheli hastalarda hemen intravenöz asiklovir (10 mg/kg her 8 saatte bir) başlanmalıdır. 1, 2, 6
Tedavi 14-21 gün sürdürülmeli ve tedavi sonrası BOS PCR ile viral klirensin doğrulanması için kontrol lomber ponksiyon yapılmalıdır. 2, 4