Should patients with suspected encephalitis be screened for autoimmune encephalitis?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: January 11, 2026 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

Ensefalit Şüphesi Olan Hastalarda Otoimmün Ensefalit Taraması

Ensefalit şüphesi olan tüm hastalar otoimmün ensefalit için taranmalıdır, çünkü tedavi edilmediğinde kötü sonuçlar ortaya çıkar ve erken immünsüpresif tedavi mortalite ve morbiditeyi önemli ölçüde azaltır. 1

Tarama Yapılması Gereken Temel Nedenler

Mortalite ve Morbidite Üzerindeki Etkisi

  • Otoimmün ensefalit tedavi edilmediğinde kötü sonuçlarla ilişkilidir ve erken müdahale sonuçları önemli ölçüde iyileştirir 1
  • Erken immünsüpresyon ve tümör çıkarılması iyileştirilmiş sonuçlarla sonuçlanır 1
  • Otoimmün ensefalit, viral ensefalit dahil olmak üzere enfeksiyöz ensefalitlerden daha yaygındır ve erken immünoterapi en iyi sonuçlara yol açar 2

Klinik Tanıma Zorlukları

  • Otoimmün ensefalit klinik fenotipi hala genişlemektedir ve çok çeşitli sunumlar gösterebilir 1
  • Belirli klinik özellikler otoimmün ensefaliti düşündürse de, bu özellikler otoimmün hastalığa özgü değildir 1

Hangi Hastalarda Özellikle Şüphelenilmeli

Yüksek Riskli Klinik Özellikler

Aşağıdaki özelliklerin varlığı otoimmün ensefalit olasılığını artırır 1:

  • Subakut prezentasyon (akut viral ensefalit yerine)
  • Limbik ensefalit bulguları (dezoryantasyon, konfüzyon, anterograd ve retrograd amnezi)
  • Konuşma ve hareket bozuklukları (orofasiyal diskinezi, koreoatetoz, fasiobrakiyal distoni)
  • İnatçı nöbetler veya yeni başlangıçlı refrakter status epileptikus
  • Hiponatremi (özellikle VGKC-kompleks antikorlu hastalarda %60'ında görülür) 1

Yaş ve Demografik Faktörler

  • Çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilir 1
  • VGKC-kompleks antikor ilişkili ensefalitte medyan yaş 65'tir 1
  • Çocuklarda otoimmün etiyoloji saptanan hastaların %20'sini oluşturur 1

Tanısal Yaklaşım Algoritması

Adım 1: Klinik Değerlendirme ve İlk Testler

Serum ve BOS'ta nöronal otoantikor paneli 1, 3:

  • Örnekler herhangi bir immünoterapi uygulanmadan önce alınmalıdır 3
  • Hem serum hem de BOS test edilmelidir çünkü duyarlılık antikor tipine göre değişir 3
  • Panel şunları içermelidir: anti-NMDAR, anti-VGKC, anti-LGI1, anti-CASPR2 3

MRI bulguları 1, 3:

  • Beyin MRI kontrast ile önerilir 3
  • VGKC-kompleks antikor ilişkili ensefalitte hastaların %60'ında karakteristik hipokampal yüksek sinyal görülür 1
  • NMDAR antikor ensefalitinde MRI normal olabilir 1

BOS analizi 1, 3:

  • Hücre sayımı ve diferansiyel, protein, glukoz ve IgG indeksi 3
  • VGKC-kompleks antikor ilişkili ensefalitte lenfositoz (27/31 hastada) görülebilir 1
  • Önemli uyarı: Normal BOS hücre sayımı otoimmün ensefaliti dışlamaz 3

EEG 1:

  • Fokal veya multifokal beyin anormalliğini doğrulayabilir ve subklinik nöbetleri ekarte edebilir 1
  • LGI1-antikor ensefalitinde sık subklinik nöbetler görülür 1

Adım 2: Viral Etiyolojileri Dışlama

  • HSV1/2 ve VZV için PCR yapılmalıdır 3
  • Viral testler negatif olan hastalarda otoimmün etiyolojiler için değerlendirme ve tedavi yapılmalıdır 4

Adım 3: Neoplazm Taraması

Kanıtlanmış VGKC-kompleks veya NMDA reseptör antikor ilişkili ensefaliti olan tüm hastalar neoplazm için taranmalıdır 1:

  • Göğüs, karın ve pelvis BT 1
  • Mamografi/meme MRI 1
  • Pelvik veya testiküler ultrason 1
  • İlk tarama negatifse vücut PET 1
  • VGKC-kompleks antikor ilişkili ensefalitte tümör %10'dan azında görülür (genellikle timoma veya küçük hücreli akciğer kanseri) 1
  • NMDA reseptör antikor ensefalitinde yıllık tümör taraması yapılmalıdır 1

Özel Popülasyonlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler

İmmünsüprese Hastalar

  • İmmünsüprese hastalarda BOS asellüler olabilir, ancak BOS hücre sayımından bağımsız olarak mikrobiyal patojenler için BOS araştırmaları yapılmalıdır 5
  • MRI, immünsüprese hastalarda tercih edilen görüntüleme yöntemidir 5
  • Otoimmün ensefalit yanı sıra enfeksiyöz nedenleri de düşünmek gerekir 5

Çocuk Hastalar

  • Çocuklarda otoimmün ensefalit giderek daha fazla tanınmaktadır 1
  • Klinik özellikler yetişkinlere benzer ancak hiponatremi çocuklarda daha az bildirilmiştir 1
  • Tümörler çocuklarda daha az sıklıkta görülür ancak yine de tarama yapılmalıdır 1

Yaygın Tuzaklar ve Bunlardan Kaçınma

Tanısal Tuzaklar

  • Normal MRI otoimmün ensefaliti dışlamaz: Hastaların %30-40'ında MRI normal olabilir 1
  • Normal BOS hücre sayımı otoimmün ensefaliti dışlamaz: Antikor testi geciktirilmemelidir 3
  • Ticari testlere yalnızca güvenilmemeli: Özellikle BOS örneklerinde yalancı negatifler sık görülür 3
  • Yalnızca BOS testi yeterli değildir: Bazı antikorlar serumda daha iyi saptanır 3

Tedavi Tuzakları

  • İmmünoterapi öncesi örneklerin alınması kritiktir 3
  • İntravenöz immünoglobulinler veya plazmaferez uygulanmadan önce kan örnekleri toplanmalıdır 3

Tedavi Yaklaşımı

Erken immünsüpresif tedavi sonuçları önemli ölçüde iyileştirir 3:

  • Birinci basamak: Yüksek doz kortikosteroidler (0.5 mg/kg/gün prednizon veya metilprednizolon) 3
  • Akut veya şiddetli vakalarda: İntravenöz immünoglobulinler (0.4 g/kg/gün, 5 gün) 3
  • Alternatif veya ek tedavi: Plazma değişimi 3
  • Konfüzyon ve nöbetler genellikle immünsüpresyonla hızla düzelir, ancak hafıza iyileşmesi aylar veya yıllar alabilir 3

References

1
Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

2
Research

Autoimmune Encephalitis.

Continuum (Minneapolis, Minn.), 2024

3
Guideline

Autoimmune Encephalitis Diagnosis and Treatment

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

4
Research

Diagnostic approach and update on encephalitis.

Current opinion in infectious diseases, 2022

5
Guideline

Vasogenic Edema in Immunosuppressed Patients

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Related Questions

Can autoimmune encephalitis be evaluated and managed on an outpatient basis?
What blood tests should be ordered for an autoimmune encephalitis panel?
What is the treatment for autoimmune encephalitis?
What biomarkers are used in the diagnosis and management of autoimmune antibody negative encephalitis in patients with no detected common autoimmune antibodies?
What is the treatment for autoimmune encephalitis?
What is the treatment for diabetic cranial nerve (cranial nerve) palsy in a patient with type 2 diabetes (T2D)?
What is the management approach for a patient with Left Bundle Branch Block (LBBB) and inferior wall myocardial infarction (MI)?
What is the best course of treatment for a patient with desaturation due to pneumonia?
What is the optimal management strategy for a patient in the ICU after undergoing thrombectomy for stroke?
What is the best management approach for a patient with left anterior fascicular block (LAFB) and inferior wall myocardial infarction (MI)?
Does endometriosis activity increase during ovulation in a female patient of reproductive age with a history of endometriosis?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question