What are the metabolic causes of Herpes Simplex Virus (HSV) encephalitis?

HSV Ensefaliti ve Metabolik Nedenler

Metabolik Nedenler HSV Ensefalitinin Kendisi Değil, Ayırıcı Tanısıdır

HSV ensefalitinin metabolik nedenleri yoktur - metabolik bozukluklar HSV ensefalitini taklit eden ayırıcı tanı durumlarıdır ve erken dönemde mutlaka dışlanmalıdır. 1, 2

Metabolik Ensefalopatiyi Düşündüren Klinik Özellikler

HSV ensefaliti düşünülen hastalarda aşağıdaki bulgular varsa metabolik ensefalopati olasılığı daha yüksektir ve bu durumlar erken dönemde değerlendirilmelidir:

Kritik Ayırıcı Bulgular

• Benzer geçmiş episodlar - tekrarlayan ensefalopati atakları öyküsü metabolik bozukluğu düşündürür 1, 2

• Simetrik nörolojik bulgular - HSV ensefaliti tipik olarak asimetrik temporal lob tutulumu gösterirken, metabolik nedenler simetrik bulgular verir 1, 2

• Miyoklonus ve asteriksis varlığı - bu bulgular metabolik ensefalopatiyi güçlü şekilde düşündürür 1, 2

• Ateş yokluğu - HSV-1 ensefalitli hastaların %91'i başvuruda ateşlidir; ateş yokluğu metabolik nedeni destekler 1, 2

• Asidoz veya açıklanamayan negatif baz açığı - bu laboratuvar bulguları metabolik süreci işaret eder 1, 2

BOS Laktat Düzeyi: Kritik Ayırıcı Test

• BOS laktat <2 mmol/L bakteriyel hastalığı dışlar 1

• Yüksek BOS laktat özellikle mitokondriyal ensefalopati gibi metabolik bozuklukların göstergesi olabilir 1

• BOS laktat ölçümü viral enfeksiyonları bakteriyel ve metabolik nedenlerden ayırmada yardımcıdır 1

Özel Metabolik Durumlar

Mitokondriyal Ensefalopati

• Yüksek BOS laktat düzeyi mitokondriyal ensefalopatiyi düşündürür 1

• Bu hastalar tekrarlayan nörolojik episodlar, egzersiz intoleransı ve sistemik bulgularla prezente olabilirler 1

Hiponatremi

• HSV ensefalitli hastaların yaklaşık %60'ında hiponatremi görülür, bu nedenle hiponatremi varlığı tek başına metabolik nedeni düşündürmez 2

• Ancak ciddi hiponatremi ile prezente olan ve diğer HSV bulguları olmayan hastalarda metabolik/endokrin nedenler araştırılmalıdır 2

Klinik Yaklaşım Algoritması

İlk Değerlendirme

1. Ateş varlığını değerlendirin - ateş yoksa metabolik neden olasılığı artar 1, 2

2. Nörolojik muayene - simetrik bulgular, miyoklonus, asteriksis varlığını arayın 1, 2

3. Öykü - benzer geçmiş episodlar, metabolik hastalık öyküsü sorgulayın 1, 2

Laboratuvar Değerlendirmesi

• Kan gazı analizi - asidoz, baz açığı değerlendirin 1, 2

• BOS laktat - mitokondriyal hastalık ve bakteriyel enfeksiyonu dışlamak için 1

• Metabolik panel - glukoz, elektrolitler, karaciğer ve böbrek fonksiyonları 1

• Toksik madde taraması - özellikle davranış değişiklikleri olan hastalarda 2, 3

Kritik Uyarılar

• HSV ensefaliti tanısı gecikirse mortalite %70'e ulaşır - bu nedenle metabolik nedenleri dışlarken ampirik asiklovir tedavisini geciktirmeyin 4, 3

• Whitley çalışmasında HSV ensefaliti düşünülen 432 hastanın %22'sinde alternatif tanılar bulunmuştur - bu nedenle sistematik ayırıcı tanı yaklaşımı kritiktir 2

• Metabolik ensefalopati düşünülse bile, kesin tanı konana kadar asiklovir tedavisine devam edilmelidir - çünkü HSV ensefalitinde erken tedavi prognozu dramatik şekilde iyileştirir 1, 4

• Normal Glasgow koma skoru HSV ensefalitini dışlamaz - hafif davranış değişiklikleri metabolik veya psikiyatrik hastalık ile karıştırılabilir 1, 5