Điều trị bệnh nhân nữ 60 tuổi với LDL-C 5.1 mg/dL
Giá trị LDL-C này cực kỳ thấp và không cần điều trị
Với LDL-C chỉ 5.1 mg/dL (0.13 mmol/L), bệnh nhân này có mức cholesterol LDL cực kỳ thấp, thấp hơn nhiều so với bất kỳ ngưỡng điều trị nào và không cần bất kỳ can thiệp giảm lipid nào. 1, 2
Xác nhận lại kết quả xét nghiệm
- Cần xác nhận lại kết quả này ngay lập tức vì LDL-C 5.1 mg/dL là giá trị bất thường thấp, có thể do lỗi xét nghiệm hoặc nhầm lẫn đơn vị (mg/dL so với mmol/L) 1
- Nếu đơn vị thực sự là mmol/L (không phải mg/dL), giá trị này tương đương 197 mg/dL - một mức độ cao đáng kể cần điều trị 1
Nếu kết quả xác nhận là 5.1 mmol/L (197 mg/dL)
Đánh giá nguy cơ tim mạch
- Tính toán nguy cơ ASCVD 10 năm bằng công cụ Pooled Cohort Equations, bao gồm tuổi, giới tính, chủng tộc, cholesterol toàn phần, HDL-C, huyết áp tâm thu, tình trạng hút thuốc và đái tháo đường 1, 2
- Với LDL-C ≥190 mg/dL (4.9 mmol/L), bệnh nhân tự động được xếp vào nhóm nguy cơ cao và cần điều trị statin ngay lập tức bất kể các yếu tố nguy cơ khác 1
Khởi đầu điều trị statin cường độ cao
- Bắt đầu statin cường độ cao ngay lập tức: atorvastatin 40-80 mg hoặc rosuvastatin 20-40 mg hàng ngày 1, 2
- Mục tiêu giảm LDL-C ít nhất 50% từ mức ban đầu 1
- Mục tiêu LDL-C tuyệt đối <100 mg/dL (2.6 mmol/L), và có thể <70 mg/dL (1.8 mmol/L) nếu có bệnh tim mạch hoặc nguy cơ rất cao 1
Thay đổi lối sống đồng thời
- Chế độ ăn: chất béo bão hòa <7% tổng calories, cholesterol <200 mg/ngày, loại bỏ hoàn toàn chất béo chuyển hóa 1, 2
- Tăng tiêu thụ trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, sữa ít béo, cá, đậu và protein nạc 2
- Hoạt động thể lực: ít nhất 30-60 phút hoạt động aerobic cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần 2
- Mục tiêu BMI 18.5-24.9 kg/m² và vòng eo <88 cm (35 inches) 2
Theo dõi và điều chỉnh
- Đánh giá lại lipid máu sau 4-12 tuần để đánh giá hiệu quả điều trị 2
- Theo dõi men gan (ALT, AST) và triệu chứng cơ (đau cơ, yếu cơ) để phát hiện tác dụng phụ 3
- Nếu không đạt mục tiêu với statin liều tối đa, xem xét thêm ezetimibe 10 mg/ngày để giảm thêm 15-20% LDL-C 4, 5
- Sau khi đạt mục tiêu và ổn định, kiểm tra lipid máu hàng năm 2
Quản lý các yếu tố nguy cơ khác
- Kiểm soát huyết áp mục tiêu <140/90 mmHg (hoặc <130/80 mmHg nếu có đái tháo đường hoặc bệnh thận mạn) 1, 2
- Sàng lọc đái tháo đường, đặc biệt nếu có béo phì hoặc lối sống ít vận động 2
- Nếu có đái tháo đường, mục tiêu HbA1C <7% 1
Lưu ý quan trọng
- Ở phụ nữ 60 tuổi, LDL-C tăng cao là yếu tố nguy cơ mạnh mẽ cho nhồi máu cơ tim và bệnh tim mạch, với bằng chứng cho thấy nguy cơ tuyệt đối cao nhất và số bệnh nhân cần điều trị (NNT) thấp nhất trong nhóm tuổi này 6
- Statin đã được chứng minh có hiệu quả và an toàn ở phụ nữ trong phòng ngừa thứ phát, và ngày càng có nhiều bằng chứng về lợi ích trong phòng ngừa sơ cấp 1
- Tác dụng phụ thường gặp nhất của statin là đau cơ (3.5%), tiêu chảy (6.8%), và tăng men gan (0.7% có tăng men gan dai dẳng ≥3 lần giới hạn trên) 3