Czy można opisać fragment esicy w kontrolnej kolonoskopii po hemikolektomii?
Tak, fragment esicy może być wizualizowany podczas kontrolnej kolonoskopii po hemikolektomii, ale tylko wtedy, gdy wykonano hemikolektomię prawostronną – w tym przypadku esica pozostaje nietknięta i stanowi część pozostałej jelita grubego.
Zależność od typu resekcji chirurgicznej
Hemikolektomia prawostronna: Esica pozostaje w całości i będzie widoczna podczas kolonoskopii kontrolnej, ponieważ usuwa się tylko prawą część okrężnicy (kątnicę, okrężnicę wstępującą i część poprzecznej) 1
Hemikolektomia lewostronna lub resekcja esicy: Jeśli wykonano resekcję esicy (sigmoid colectomy) lub hemikolektomię lewostronną, esica została usunięta i nie będzie możliwe jej opisanie w kolonoskopii 2
Resekcja przednia niska (low anterior resection): W przypadku raka odbytnicy z resekcją przednią niską, esica zazwyczaj pozostaje i może być oceniana endoskopowo 3
Znaczenie kliniczne dla nadzoru onkologicznego
Wykrywanie nowotworów metachronych
Głównym celem kolonoskopii kontrolnej po resekcji raka jelita grubego jest wykrywanie nowotworów metachronych i gruczolaków, a nie wznowy miejscowej 3
Pierwsza kolonoskopia kontrolna powinna być wykonana rok po operacji (lub rok po kolonoskopii perioperacyjnej, jeśli niedrożność uniemożliwiła badanie przedoperacyjne) 3
Jeśli badanie w roku pierwszym jest prawidłowe, kolejne powinno być wykonane po 3 latach, następnie po 5 latach 3
Szczególne znaczenie po hemikolektomii prawostronnej
Badanie z 1988 roku wykazało, że u 88% pacjentów po hemikolektomii prawostronnej gruczolaki adenomatous wykryto w zasięgu 65 cm od brzegu odbytu (czyli w esicy i zstępnicy), co było istotnie wyższym odsetkiem niż po innych typach resekcji 1
To potwierdza, że po hemikolektomii prawostronnej esica nie tylko pozostaje, ale stanowi kluczową lokalizację dla nadzoru endoskopowego 1
Rozróżnienie między rakiem esicy a rakiem odbytnicy
Kontekst pytania o "rak esicy"
Jeśli pytanie dotyczy raka esicy (sigmoid colon cancer), standardowa operacja to resekcja esicy (sigmoid colectomy), która usuwa esicę wraz z marginesami 2
W takim przypadku nie będzie można opisać esicy w kolonoskopii kontrolnej, ponieważ została usunięta 2
Jeśli chodziło o raka odbytnicy
Jeśli pytanie dotyczyło raka odbytnicy leczonego resekcją przednią niską (co jest częstsze niż hemikolektomia w kontekście raka odbytnicy), esica pozostaje nietknięta 3
W przypadku raka odbytnicy wskaźnik wznowy miejscowej jest 10-krotnie wyższy niż w raku okrężnicy (2-4% vs 10-40%), co wymaga dodatkowego nadzoru miejscowego 3
Zaleca się dodatkowe badania odbytnicze co 3-6 miesięcy przez pierwsze 2-3 lata za pomocą proktoskopii sztywnej, elastycznej lub USG endoskopowego, niezależnie od kolonoskopii 3, 4
Algorytm postępowania
Krok 1: Ustal typ wykonanej operacji z dokumentacji chirurgicznej
- Hemikolektomia prawostronna → esica pozostaje
- Resekcja esicy/hemikolektomia lewostronna → esica usunięta
- Resekcja przednia niska (rak odbytnicy) → esica pozostaje
Krok 2: Jeśli esica pozostała, opisz ją w protokole kolonoskopii
- Oceń obecność gruczolaków lub zmian metachronych
- Oceń zespolenie (anastomosis) jeśli znajduje się w esicy
- U pacjentów po hemikolektomii prawostronnej szczególnie dokładnie oceń esicę, gdyż 88% gruczolaków występuje w tym segmencie 1
Krok 3: Jeśli esica została usunięta, odnotuj w protokole
- "Esica nieobecna - stan po resekcji chirurgicznej"
- Oceń zespolenie i pozostałe segmenty jelita
Pułapki kliniczne
Nie zakładaj typu operacji na podstawie lokalizacji pierwotnego nowotworu - zawsze sprawdź protokół operacyjny, ponieważ zakres resekcji może się różnić 2
Nie pomyl wznowy miejscowej z nowotworem metachronym - wznowa w zespoleniu występuje tylko u 2-4% pacjentów z rakiem okrężnicy i zazwyczaj jest nieresekcyjna 3
Pamiętaj o różnicach w nadzorze między rakiem okrężnicy a odbytnicy - rak odbytnicy wymaga dodatkowego nadzoru miejscowego niezależnie od kolonoskopii 3, 4