İdrar Kültürü Alımı İçin Zamanlama
Batın drenaj kateteri takıldıktan hemen sonra idrar kültürü alınabilir, ancak kateter ≥2 hafta yerinde kaldıysa, semptomatik enfeksiyon tedavisi öncesinde kateterin değiştirilmesi ve YENİ kateterden kültür alınması önerilir. 1, 2
Kısa Süreli Kateterizasyon (<2 hafta)
- Kateter takıldıktan hemen sonra kültür alınabilir, ancak rutin profilaktik antibiyotik verilmesi önerilmez 1
- Bakteriüri gelişme riski her kateter günü için %3-10 oranındadır 3, 4
- Asemptomatik bakteriüri tedavi edilmemelidir çünkü tedavi semptomatik epizodları azaltmaz ve dirençli organizmaların gelişimine yol açar 5, 3
Uzun Süreli Kateterizasyon (≥2 hafta)
Kritik Kural: Kateter ≥2 hafta yerinde kaldıysa ve semptomatik enfeksiyon gelişirse:
- Önce kateterin değiştirilmesi gerekir 1, 2
- Kültür YENİ kateterden alınmalıdır 1
- Daha sonra antibiyotik tedavisi başlanmalıdır 1, 2
Neden bu yaklaşım? Kateterlerin hem iç hem dış yüzeylerinde biyofilm oluşur ve bu biyofilm mikroorganizmaları hem antimikrobiyallerden hem de konak immün yanıtından korur 3, 6. Eski kateter üzerinden tedavi daha az etkilidir 1.
Kateter Değişimi Sırasında Kültür Alımı
- Rutin kateter değişimi sırasında profilaktik antibiyotik verilmesi önerilmez 5, 1
- Kateter manipülasyonu sırasında bakteremi nadir bir olaydır (33 hastanın sadece 2'sinde çok düşük konsantrasyonda bakteremi) 7
- Yaşlı, kurumda kalan hastalarda kateter çıkarma ve yeniden takma sırasında profilaktik antibiyotik gerekli görünmemektedir 7
Tedavi Endikasyonları
Sadece şu durumlarda antibiyotik tedavisi başlanmalıdır: 5, 2
- Ateş
- Halsizlik, letarji
- Semptomatik kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu bulguları
Özel Durumlar
- Kısa süreli kateter çıkarıldıktan 48 saat sonra bakteriüri devam ediyorsa, kadınlarda sonraki enfeksiyon riskini azaltmak için tedavi düşünülebilir 1
- Ürolojik işlem öncesi görünür mukozal kanama bekleniyorsa profilaktik antibiyotik uygun olabilir 1
Kaçınılması Gereken Hatalar
- Eski kateterden (≥2 hafta) kültür almak ve antibiyotik başlamak - biyofilm nedeniyle yanıt azalır 1, 2
- Asemptomatik bakteriüriyi tedavi etmek - direnç gelişimine yol açar 5, 1
- Rutin kateter değişimlerinde profilaktik antibiyotik kullanmak - gereksizdir ve dirençli organizmaların ortaya çıkmasını teşvik eder 5, 1