Parasentez Kültüründe Enfeksiyon İçin Anlamlı Beyaz Küre Sayısı
Asit sıvısında polimorfonükleer lökosit (PMN) sayısının ≥250 hücre/mm³ olması spontan bakteriyel peritonit (SBP) tanısı için anlamlıdır ve kültür sonucu beklenmeden hemen ampirik antibiyotik tedavisi başlatılmalıdır. 1
Tanısal Eşik Değer
PMN sayısı >250 hücre/mm³ SBP tanısı için kabul edilen standart eşik değerdir ve kültür sonuçlarından bağımsız olarak tanı koydurucudur 1, 2, 3
Bu eşik değer kasıtlı olarak düşük tutulmuştur çünkü SBP'yi atlama riski, fazla tanı koyma riskinden çok daha tehlikelidir - tedavide her saatlik gecikme mortaliteyi %3.3-10 oranında artırır 2, 3
Alternatif olarak PMN ≥500 hücre/mm³ en yüksek pozitif olabilirlik oranına (10.6) sahiptir, ancak klinik pratikte 250 hücre/mm³ eşiği tercih edilir 2
Tanısal Yaklaşım Algoritması
Parasentez Endikasyonları
Tüm sirotik hastalar hastaneye yatışta asit varlığında, enfeksiyon bulgusu olmasa bile diagnostik parasentez yapılmalıdır 1, 2, 3
Aşağıdaki durumlarda mutlaka parasentez tekrarlanmalıdır 1:
- Ateş (>38°C veya 100°F)
- Karın ağrısı veya hassasiyet
- Hepatik ensefalopati
- Renal yetmezlik
- Asidoz
- Periferik lökositoz
- Gastrointestinal kanama
Örnek Alma Tekniği
En az 10 ml asit sıvısı antibiyotik başlanmadan önce yatak başında direkt olarak kan kültürü şişelerine (aerobik ve anaerobik) inoküle edilmelidir - bu yöntem kültür duyarlılığını >%90'a çıkarır 2, 3, 4
Tedavi Kararı
Hemen Antibiyotik Başlanması Gereken Durumlar
PMN ≥250 hücre/mm³: Kültür sonucu beklenmeden derhal ampirik antibiyotik tedavisi başlanmalıdır 1
- İlk seçenek: Sefotaksim 2 g IV her 8 saatte 1, 2
- Alternatif: Ofloksasin 400 mg oral günde 2 kez (komplike olmayan vakalarda) 1, 2
**PMN <250 hücre/mm³ ANCAK enfeksiyon bulguları varsa** (ateş >38°C, karın ağrısı, hassasiyet): Yine de ampirik antibiyotik başlanmalıdır 1
Albümin Tedavisi
- 1.5 g/kg IV albümin tanı anında (ilk 6 saat içinde) ve 1.0 g/kg 3. günde verilmelidir 2
- Bu tedavi mortaliteyi %29'dan %10'a, hepatorenal sendrom riskini %30'dan %10'a düşürür 2
Önemli Klinik Tuzaklar
Kültür-Negatif Nötrofilitik Asit
- PMN >250/mm³ ancak kültür negatif olan hastalar, kültür-pozitif SBP ile aynı şekilde tedavi edilmelidir - morbidite ve mortalite benzerdir 2, 3
Bakterasit (Monomikrobiyal)
- Pozitif kültür ancak PMN <250/mm³: Semptomatik ise SBP gibi tedavi edilmeli; asemptomatik ise parasentez tekrarlanmalı çünkü %38'i frank SBP'ye ilerler 2
Asemptomatik SBP
Tedavi Yanıtının Değerlendirilmesi
- 48 saatte PMN sayısı tedavi öncesi değerin <%25'ine düşmelidir 2
- Düşmezse tedavi başarısızlığı veya sekonder peritonit düşünülmelidir 1, 2