Tedavi: Alerjik Ürtikerde Birincil Tedavi
İkinci nesil sedatif olmayan H1 antihistaminikler alerjik ürtikerin kesin birinci basamak tedavisidir; setirizin, desloratadin, feksofenadın, levosetrizin, loratadin veya mizolastin tercih edilen seçeneklerdir. 1, 2
Başlangıç Tedavi Yaklaşımı
- Standart dozda ikinci nesil antihistaminik ile başlayın 1, 2
- Hastalara en az iki farklı sedatif olmayan antihistaminik deneme fırsatı sunun, çünkü bireysel yanıtlar ve tolerans önemli ölçüde değişkenlik gösterir 1, 2
- Setirizin en hızlı maksimum konsantrasyona ulaşır, bu nedenle hızlı semptom rahatlaması gerektiğinde avantajlıdır 1
Doz Artırım Stratejisi
- Standart dozda 2-4 hafta sonra semptomlar devam ederse, diğer tedavileri eklemeden önce dozu standart dozun 4 katına kadar artırın 1, 2
- Potansiyel faydalar riskleri aştığında üretici tarafından lisanslanan önerinin üzerinde doz kullanımı yaygın bir uygulama haline gelmiştir 3
- Ek semptom kontrolü için gece birinci nesil antihistaminikler eklenebilir 2
İkinci Basamak Tedavi
- Yüksek doz antihistaminiklere yanıt vermeyen kronik spontan ürtiker için her 4 haftada bir 300 mg subkutan omalizumab ekleyin 1, 2
- Yetersiz yanıt veren hastalarda doz her 2 haftada bir 600 mg'a çıkarılabilir 1
- Tedavi başarısızlığını ilan etmeden önce hastaların yanıt vermesi için 6 aya kadar izin verin 1, 2
- Hastaların yaklaşık %30'unda, özellikle IgG aracılı otoimmün ürtikeri olanlarda omalizumaba yetersiz yanıt görülür 1, 4
Üçüncü Basamak Tedavi
- Yüksek doz antihistaminiklere ve omalizumaba 6 ay içinde yanıt vermeyen hastalar için günde 4-5 mg/kg siklosporin ekleyin 1, 2, 5
- Siklosporin hastaların yaklaşık %54-73'ünde, özellikle otoimmün kronik spontan ürtikeri olanlarda etkilidir 1, 4
- Tedavi süresi tipik olarak 2 aya kadardır 3, 1
- Potansiyel nefrotoksisite ve hipertansiyon nedeniyle düzenli kan basıncı ve böbrek fonksiyon izlemi zorunludur 1, 2
Kortikosteroidlerin Rolü
- Oral kortikosteroidler yalnızca şiddetli akut ürtiker veya anjiyoödem için kısa kürlerle sınırlandırılmalıdır—asla kronik yönetim için kullanılmamalıdır 3, 1, 2
- Kortikosteroidler yavaş etki başlangıcına sahiptir, gen ekspresyonunu inhibe ederek çalışır ve akut semptom rahatlaması için etkisizdir 1
- Kronik kullanım, herhangi bir faydayı aşan kümülatif toksisiteye yol açar 1, 6
Kritik Yönetim Tuzakları
- Anafilaksi için asla adrenalin yerine antihistaminikler veya kortikosteroidler kullanmayın 1
- Antihistaminikler pik plazma konsantrasyonlarına ulaşmak için 30-120 dakika alır ve adrenalinin vazokonstriktif, bronkodilatör ve mast hücre stabilizasyon özelliklerinden yoksundur 1
- Akut infüzyon reaksiyonlarında birinci nesil antihistaminiklerden kaçının, çünkü hipotansiyonu, taşikardiyi ve şoku şiddetlendirebilirler 1
Tetikleyici Tanımlama ve Kaçınma
- Aşırı ısınma, stres, alkol, aspirin, NSAİİ'ler ve kodein dahil olmak üzere kötüleştirici faktörleri belirleyin ve minimize edin 3, 2, 5
- Aspirine duyarlı ürtikeri olan hastalarda NSAİİ'lerden kaçının 3, 2, 5
- Anjiyoödem olan ancak kurdeşen olmayan hastalarda ACE inhibitörlerinden kaçının 2, 5
Özel Popülasyon Ayarlamaları
- Orta derecede böbrek yetmezliğinde akrivastin kullanmaktan kaçının 1, 2
- Orta derecede böbrek yetmezliğinde setirizin, levosetrizin ve hidroksizin dozunu yarıya indirin 1, 2
- Önemli karaciğer yetmezliğinde mizolastinden kaçının 1, 2
- Şiddetli karaciğer hastalığında hidroksizinden kaçının 1, 2
- Mümkünse, özellikle gebeliğin ilk trimesterinde antihistaminiklerden kaçının 1, 2
- Gerekirse, uzun güvenlik kaydı nedeniyle klorfeniramin seçin 1, 2