PPD Testi Yorumlama
Test Uygulaması ve Okuma
PPD testi, Mantoux tekniği ile 0.1 mL PPD (5 tüberkülin ünitesi) ön kolun volar veya dorsal yüzeyine intradermal olarak enjekte edilmelidir ve test sonucu sadece eğitimli sağlık personeli tarafından enjeksiyondan 48-72 saat sonra okunmalıdır. 1, 2
- Enjeksiyon sonrası 6-10 mm çapında soluk bir kabartı (wheal) oluşmalıdır 1
- Test sonucu sadece endürasyonu (sertleşmiş bölge) milimetre cinsinden ölçerek değerlendirilir - eritem (kızarıklık) ölçülmez 1, 2, 3
- 72 saatten sonra yapılan okumalar gerçek endurasyon boyutunu küçük gösterir ve kaçınılmalıdır 2, 3
- Hasta veya kendi kendine okuma kabul edilemez 1, 2, 3
Risk Tabanlı Yorumlama Kriterleri
PPD testi yorumlaması, hastanın risk kategorisine göre farklı kesim değerleri kullanılarak yapılmalıdır - bu yaklaşım hem yanlış pozitifleri hem de yanlış negatifleri minimize eder. 1, 2
≥5 mm Endurasyon (Yüksek Risk Grubu)
- HIV enfeksiyonu olan hastalar (CD4 sayısından bağımsız) 2, 3
- Aktif tüberkülozlu hastalarla yakın temas öyküsü olanlar 2, 3
- Göğüs radyografisinde eski tüberküloz ile uyumlu fibrotik değişiklikler 2, 3
- Organ nakli alıcıları ve ≥1 ay boyunca günde >15 mg prednizon eşdeğeri alan immünsüprese hastalar 3
≥10 mm Endurasyon (Orta Risk Grubu)
- Enjeksiyon ilaç kullanıcıları 2
- Aktif tüberküloza ilerleme riskini artıran tıbbi durumları olan hastalar 2
- Yüksek riskli toplu yaşam alanlarının sakinleri ve çalışanları 2
≥15 mm Endurasyon (Düşük Risk Grubu)
Özel Durumlar
BCG Aşısı
- BCG aşısı öyküsü PPD testini kontrendike etmez 2, 3
- BCG aşılı hastalarda pozitif reaksiyon, kişi yakın zamanda enfeksiyon riski altındaysa veya hastalık riskini artıran tıbbi durumları varsa M. tuberculosis enfeksiyonu olarak yorumlanmalıdır 2, 3
İki Aşamalı Test (Two-Step Testing)
- Sağlık çalışanları için başlangıç değerlendirmesinde, son 12 ay içinde negatif PPD testi belgelenmemişse iki aşamalı test önerilir 1
- Bu yöntem, "booster fenomeni"ni tespit eder ve sonraki testlerde artmış reaksiyonların yeni enfeksiyon olarak yanlış yorumlanmasını önler 1
- İkinci test, ilk testten 1-3 hafta sonra uygulanmalıdır 1
- Booster fenomeni özellikle yaşlı bireylerde, BCG aşılı kişilerde ve yüksek tüberküloz prevalanslı ülkelerden gelen kişilerde daha yaygındır 1
Cilt Testi Konversiyonu
- 2 yıllık süre içinde endurasyon boyutunda ≥10 mm artış, yakın zamanda enfeksiyonu gösterir 2
Pozitif Test Sonrası Takip
Pozitif PPD testi olan tüm hastalarda aktif tüberküloz dışlanmalıdır - bu, göğüs radyografisi ve klinik değerlendirme gerektirir. 1, 3
Negatif Göğüs Radyografisi ve Asemptomatik
- 9-12 ay izoniazid (INH) ile latent tüberküloz tedavisi önerilir 1, 4, 5
- HIV enfeksiyonu olan hastalar için 12 ay tedavi önerilir 4
Anormal Radyografi veya Semptomlar
- Balgam incelemesi dahil aktif tüberküloz için ileri değerlendirme gereklidir 1, 3
- Semptomlar arasında öksürük, ateş, gece terlemeleri ve kilo kaybı bulunur 3
Yaygın Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sadece eritemi ölçmek veya kaydetmek - yalnızca endurasyon ölçülmelidir 2, 3
- Hasta kendi kendine okuma - kabul edilemez 1, 2, 3
- 72 saatten sonra okuma - doğruluğu azaltır 2, 3
- BCG aşılı hastalarda pozitif testi göz ardı etmek - risk faktörleri varsa M. tuberculosis enfeksiyonu olarak yorumlanmalıdır 2, 3
- Yanlış uygulama tekniği - yanlış negatif sonuçlara yol açabilir 1
- Risk faktörlerini göz önünde bulundurmadan yorumlama - uygunsuz klinik kararlara yol açar 1
İmmünkompromize Hastalarda Önemli Noktalar
- PPD testinin aktif tüberküloz değerlendirmesinde %25 yanlış negatif oranı vardır 3
- Anerji testi, HIV enfeksiyonu veya diğer immünkompromize hastalarda rutin kullanım için önerilmez - standardizasyon eksikliği, zayıf tekrarlanabilirlik ve M. tuberculosis enfeksiyonu tarama programlarında belgelenmiş fayda yokluğu nedeniyle 3
- HIV enfeksiyonu olan hastalarda anerji %63'e kadar çıkabilir 6