What is the treatment for a patient with sarcoidosis (an inflammatory disease) and eye involvement?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: January 15, 2026 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

Sarkoidozun Göz Tutulumu Tedavisi

Oküler sarkoidozda topikal kortikosteroidlere yanıt vermeyen veya bilateral posterior tutulum (özellikle maküler ödem) varlığında sistemik kortikosteroid tedavisi başlanmalı, steroid dozunu azaltmak için metotreksat eklenebilir ve dirençli vakalarda anti-TNF tedavisi (infliksimab veya adalimumab) düşünülmelidir. 1, 2

Tedavi Kararı ve İlk Yaklaşım

Göz tutulumu sarkoidozda önemli morbiditeye neden olabilir ve kalıcı görme kaybı riski taşır 3. Tedavi kararı, görme fonksiyonunu korumak ve yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla verilmelidir 3.

Birinci Basamak Tedavi: Kortikosteroidler

  • Hafif anterior üveit: Topikal kortikosteroidler ile başlanır 1, 2

  • Sistemik kortikosteroid endikasyonları: 1, 2

    • Topikal kortikosteroidlere yanıtsızlık
    • Bilateral posterior tutulum
    • Maküler ödem varlığı
    • Optik nöropati

  • Dozaj: Oral prednizon 20-40 mg/gün başlangıç dozu önerilir 4, 5, 6

  • Süre: En az 3-6 ay tedavi sonrası yanıt değerlendirilmeli, iyileşme varsa 4-8 hafta içinde kademeli azaltma yapılmalıdır 5

Önemli Uyarı: Kortikosteroid tedavisinin uzun süreli kullanımı önemli toksisite riski taşır ve hastaların %20-80'inde 2 yıllık tedavi sonrası kesildiğinde nüks görülür 3, 4

İkinci Basamak: Steroid Koruyucu Tedavi

Metotreksat (Tercih Edilen Ajan)

  • Endikasyonlar: 1, 2, 7

    • Hastaların %30'una kadarında remisyonu sürdürmek için kabul edilemez kortikosteroid dozları gerekir
    • Kronik hastalık varlığı
    • Steroid yan etkileri veya intoleransı
    • Uzun süreli tedavi beklentisi

  • Etkinlik: Kronik oküler sarkoidozlu 365 hastanın 281'i (%77) metotreksat tedavisine devam etmiştir 7

  • Kombinasyon: Metotreksat tek başına veya prednizon ile kombine kullanılabilir 7

  • Monitörizasyon: Düzenli laboratuvar takibi gereklidir, özellikle hepatik toksisite açısından 5, 8

Dikkat Edilmesi Gereken Nokta: Metotreksat 2 yıl sonra kesildiğinde hastaların %80'inde sistemik tedavinin yeniden başlatılması gerekmiştir 3

Üçüncü Basamak: Biyolojik Tedaviler

Anti-TNF Ajanlar (Dirençli Vakalar İçin)

  • İnfliksimab (tercih edilen): En güçlü kanıt düzeyine sahiptir 5, 1, 2

  • Adalimumab: Alternatif anti-TNF ajanı olarak kullanılabilir 3, 7, 8

  • Endikasyonlar: 1, 2, 7

    • Kortikosteroid ve metotreksat kombinasyonuna yanıtsızlık
    • Dirençli posterior üveit
    • Ciddi optik nöropati (özellikle Afrika ve Karayip kökenli kadınlarda)

  • Yanıt oranları: Tüm hastalar başlangıçta anti-TNF tedavisine yanıt vermiş, ancak sadece 10 hastada sürekli yanıt veya tam remisyon görülmüştür 7

  • Nüks riski: İnfliksimab 6-12 ay sonra kesildiğinde vakaların yarısından fazlasında nüks görülmüştür 3

Önemli Klinik Not: Kortikosteroid ve metotreksat kombinasyonuna yanıt vermeyen sarkoid üveit çok nadirdir; bu durum ya kötü uyumu ya da başka bir granülomatöz hastalığı düşündürmelidir 1

Alternatif İmmünosüpresif Ajanlar

  • Mikofenolat mofetil: Metotreksat ile ilişkili hepatik toksisite durumunda alternatif olarak kullanılabilir 8
  • Azatioprin: Kombine tedavilerde düşünülebilir 7

Lokal Tedavi Seçenekleri

  • İntravitreal bevacizumab: Koroidal neovasküler membran ve subretinal sıvı varlığında gerektiğinde kullanılabilir 8
  • İntravitreal kortikosteroid implantlar: Son yıllarda görsel prognozun iyileşmesine katkıda bulunmuştur 1

Tedavi Yanıtının Değerlendirilmesi

  • Takip sıklığı: Tedavi başlangıcından sonra 3-6 aylık aralıklarla değerlendirme yapılmalıdır 4
  • Monitörizasyon: 9
    • Görme keskinliği takibi
    • Kistoid maküler ödem kontrolü (en sık komplikasyon)
    • Glokom gelişimi açısından izlem
    • Floresein ve indosiyanin yeşili anjiyografi ile korioretinal granülom tespiti

Özel Durumlar

Optik Nöropati

  • Risk grubu: Özellikle Afrika ve Karayip kökenli kadınlar 1
  • Tedavi yaklaşımı: Bazı yazarlar bu manifestasyonun başlangıcından itibaren yüksek doz kortikosteroid ve eşzamanlı immünosüpresyon önerir, çünkü daha kötü sonuçlarla ilişkilidir 1

Komplikasyonlar

  • Kistoid maküler ödem: Görme keskinliğini sınırlayan en sık komplikasyondur 9
  • Glokom: Düzenli göz içi basıncı takibi gerektirir 9
  • Sinekiler: Özellikle bilateral granülomatöz anterior üveitte sıktır 2

Multidisipliner Yaklaşım

Oküler sarkoidoz şüphesinde multidisipliner değerlendirme zorunludur 9:

  • Laboratuvar testleri
  • Akciğer grafisi
  • İç hastalıkları uzmanı değerlendirmesi
  • İdeal olarak doku örneğinde granülom formasyonunun histolojik kanıtı
  • Tüberküloz ve sifiliz gibi diğer enfeksiyöz granülomatöz inflamasyon nedenlerinin dışlanması

Kritik Nokta: Avrupa Solunum Derneği 2021 kılavuzunda, oküler sarkoidoz tedavisi için spesifik öneriler yapılamamıştır çünkü az sayıda çalışma bulunmaktadır 3. Ancak mevcut kanıtlar yukarıdaki basamaklı tedavi yaklaşımını desteklemektedir.

References

1
Research

Ocular Sarcoidosis.

Seminars in respiratory and critical care medicine, 2020

2
Research

Sarcoidosis-Related Uveitis: A Review.

Journal of clinical medicine, 2023

3
Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

4
Guideline

Systemic Sarcoidosis Management

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

5
Guideline

Management of Sarcoidosis

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

7
Research

Management of ocular sarcoidosis.

Sarcoidosis, vasculitis, and diffuse lung diseases : official journal of WASOG, 2012

8
Research

Clinico-pathologic correlation in ocular sarcoidosis.

American journal of ophthalmology case reports, 2024

9
Research

[Ocular Manifestations in Sarcoidosis].

Klinische Monatsblatter fur Augenheilkunde, 2016

Related Questions

What is the treatment for ocular sarcoidosis?
What are the causes of necrotizing granulomatous inflammation in the eye?
What is the management of sarcoidosis-associated uveitis?
What is the prognosis of optic sarcoidosis (inflammation of the optic nerve due to sarcoidosis)?
Can unilateral uveitis occur in a patient with sarcoidosis?
What is the best approach to manage a patient with anemia and elevated ferritin levels, potentially indicating iron overload or hemochromatosis?
What are the best treatments for insomnia in patients with End-Stage Renal Disease (ESRD) undergoing hemodialysis?
What is the appropriate workup for a patient presenting with salt cravings?
What is the best management approach for a patient with mild to moderate peripheral artery disease, on atorvastatin and apixaban, with well-controlled blood pressure and blood glucose, and recent arterial duplex findings indicating chronic arterial disease?
What are the criteria for hospice recertification for an elderly patient with advanced dementia due to senile degeneration of the brain?
What are the current research topics in differentiated thyroid cancer?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question