Wachttijd voor SSRI-effectiviteit bij angstklachten
Ja, u moet inderdaad 8-12 weken wachten voordat u de werkzaamheid van de SSRI volledig kunt beoordelen, waarbij stabilisatie vanaf week 8-9 verwacht kan worden. 1, 2
Optimale behandelduur voor beoordeling
De richtlijnen zijn duidelijk: 8-12 weken is de optimale duur voor een SSRI-trial om werkzaamheid te bepalen. 1, 2
- Deze tijdsduur is gebaseerd op het werkingsmechanisme van SSRI's: ze blokkeren onmiddellijk de heropname van serotonine, maar het duurt weken voordat de inhibitoire serotonine-autoreceptoren downreguleren, wat nodig is voor het therapeutische effect 2
- Maximale verbetering wordt typisch bereikt rond week 12 of later 2
- Een medicatieproef wordt alleen als adequaat beschouwd als deze zowel voldoende dosis ALS voldoende duur (8-12 weken op optimale dosis) omvat 2
Vroege signalen (week 2-4)
Hoewel u 8-12 weken moet wachten voor volledige beoordeling, zijn er wel vroege indicatoren:
- Statistisch significante verbetering kan al binnen 2 weken zichtbaar zijn, maar dit is meestal niet klinisch significant 1, 2
- Klinisch significante verbetering wordt pas duidelijk rond week 6 2
- Bij angststoornissen voorspelt vroege verbetering (30-40% reductie in week 2) een betere uitkomst in week 8, maar het ontbreken van vroege verbetering betekent niet automatisch falen 3
- Bij OCS-stoornissen was vroege reductie (rond week 4) de beste voorspeller van respons op 12 weken 1
Belangrijke waarschuwing bij fluctuerende angst
Let op: 14,9% van patiënten ervaart verergering van angstklachten in de eerste 2 weken van SSRI-behandeling 4
- Dit is een normaal fenomeen en betekent niet dat de behandeling moet worden gestopt 4
- Bij patiënten met baseline angst kan verergering in de eerste 2 weken wel geassocieerd zijn met slechtere uitkomsten, maar dit rechtvaardigt nog geen aanpassing vóór week 8 4
- Bijwerkingen verschijnen binnen dagen, terwijl therapeutische voordelen weken nodig hebben - patiënten moeten hierover geïnformeerd worden voor betere therapietrouw 2
Praktische aanbevelingen
- Wacht minimaal 8 weken voordat u de behandeling als ineffectief beschouwt 1, 2
- Overweeg dosisaanpassingen pas na meerdere weken als er onvoldoende verbetering is 2
- Monitor de patiënt regelmatig vanaf week 1-2 voor bijwerkingen en suïcidaliteit, maar verwacht geen volledige therapeutische respons 1
- Bij sociale angststoornis specifiek: veel non-responders op week 8 (27,7%) werden wel responders op week 12, dus verleng de trial tot 12 weken 5
- Als remissie bereikt wordt, continueer de behandeling minimaal 12-24 maanden om terugval te voorkomen 1, 2
Wanneer eerder ingrijpen?
Pas de behandeling aan vóór 8 weken alleen bij: