Uzun Süre Yatay Konumda Olduktan Sonra İnspiryum Sonunda Olan Tuhaf Ses ve Nefes Almakta Zorlanma
Uzun süre yatay pozisyonda kaldıktan sonra inspiryum sonunda duyulan tuhaf ses ve nefes darlığı, genellikle atelektazi, azalmış fonksiyonel rezidüel kapasite (FRC), ve "hava açlığı" (air hunger) olarak bilinen tatmin olmamış inspirasyon hissinden kaynaklanır. 1, 2
Fizyolojik Mekanizmalar
Pozisyonun Solunum Mekaniği Üzerine Etkileri
Supin (sırtüstü yatar) pozisyon, fonksiyonel rezidüel kapasiteyi (FRC) azaltır, oksijenasyonu kötüleştirir ve solunum işini artırır. 1
Yatay pozisyonda, göğüs duvarı elastansı artar ve atelektatik alanlar oluşur, bu da ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğuna yol açar. 3
Supin pozisyonda anestezi ve mekanik ventilasyon sırasında atelektatik alanlar ve şant kan akımı artışı görülür. 3
İnspiryum Sonundaki Ses ve Zorlanmanın Nedenleri
"Hava açlığı" veya tatmin olmamış inspirasyon hissi, solunum itkisinin yeterli pulmoner ventilasyonla karşılanmadığı algısıdır. 2
Bu durum, KOAH, astım, interstisyel akciğer hastalığı ve kalp yetmezliği olan hastalarda sık görülür ve egzersiz sonunda daha belirgindir. 2
Hastalar bu durumu "boğulma", "yeterli hava alamama", "nefes tam içeri girmiyor" veya "hava için açlık" şeklinde tanımlarlar. 2
Altta Yatan Klinik Durumlar
Kalp Yetmezliği ve KOAH Birlikteliği
Kalp yetmezliği ile başvuran hastaların %35'inde KOAH bulunur ve bu birliktelik mortaliteyi %39 artırır. 4, 5
Korunmuş ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetmezliği olan hastalarda KOAH prevalansı daha yüksektir (%41'e karşı %31). 4
Bu iki hastalığın birlikte bulunması, tek başına her bir hastalığın mortalitesini üç kat aşabilir. 5
İnspiratuar Zorluk
Çeşitli hastalıklarda (veya göğüs duvarı korsesi olan normal bireylerde) hastalar, ekspirasyona kıyasla inspirasyon sırasında daha fazla zorluk ve rahatsızlık bildirirler. 2
Bu durum, azalmış akciğer kompliyansı nedeniyle daha negatif intratorasik basınçlar oluşturma ihtiyacından kaynaklanır. 2
Kritik Değerlendirme Noktaları
Ciddi Solunum Sıkıntısı Belirtileri
- İnspiryum sonundaki anormal sesler şu belirtilerle birlikte olduğunda acil müdahale gerektirir:
- İnleme (grunting): Kısmen kapalı glottise karşı erken ekspirasyonda tekrarlayan "eh" sesleri 2
- Burun kanadı solunumu (nasal flaring): İnspirasyon sırasında burun deliklerinin dışa doğru hareketi 2
- İnterkostal çekilmeler: Kaburgalar arasındaki dokunun inspirasyonda içe çekilmesi 2
- Trakeal çekilme: Sternumun hemen üzerindeki yumuşak dokunun inspirasyonda içe çekilmesi 2
Laringospazm Riski
İnspiryum sonunda duyulan stridor benzeri sesler laringospazmı işaret edebilir ve hızla tam hava yolu obstrüksiyonuna ilerleyebilir. 2
Laringospazm derhal tedavi edilmezse, post-obstrüktif pulmoner ödem (negatif basınç pulmoner ödemi) ve hipoksik kardiyak arreste yol açabilir. 2
Yönetim Yaklaşımı
Pozisyon Değişikliği
Oturur pozisyon (göğüs 30°'den fazla açılandırılmış) FRC'yi artırır, oksijenasyonu iyileştirir ve solunum işini azaltır. 1
Lateral veya supin pozisyon, kritik hastalarda solunum mekaniği açısından faydalı görünmemektedir. 1
Altta Yatan Hastalıkların Tedavisi
Kalp yetmezliği ve KOAH birlikte bulunduğunda, beta-blokerler kontrendike değildir ve kullanıldığında ölüm riskini %31 azaltır. 5
KOAH/astım varlığında beta-bloker reçeteleme üç kat azalır, bu da hastaların sadece %20'sinin beta-bloker tedavisi almasına neden olur. 5
Önemli Uyarılar
Supraglottik ödem, baş-boyun cerrahisi, tiroid cerrahisi, laringoskopi veya uzun süreli entübasyon sonrası gelişebilir ve genellikle ekstübasyon sonrasına kadar belirgin hale gelmez. 6, 2
Aşırı intravenöz sıvı uygulaması, uzun süreli prosedürler sırasında hava yolu ödemine önemli ölçüde katkıda bulunur. 6
Obstrüksiyona karşı zorlu inspiratuar çaba, ödemi kötüleştirebilecek önemli negatif intratorasik basınç oluşturur. 6