Anti-dsDNA ELISA Pozitif, İFT Negatif Sonucunun Değerlendirilmesi
ELISA pozitif ancak İFT (Crithidia luciliae) negatif olan anti-dsDNA sonucu, SLE tanısı için yeterli değildir ve klinik bağlamda dikkatle yorumlanmalıdır. 1
Sonucun Anlamı
- ELISA ve İFT arasındaki uyumsuzluk, farklı antijenik spesifitelere sahip anti-dsDNA antikorlarının varlığını gösterir. 1
- ELISA testleri (plazmid DNA, sentetik DNA veya genomik DNA kullanarak) daha düşük spesifiteye sahiptir ve SLE dışı durumlarda da pozitif olabilir. 1, 2
- Crithidia luciliae İFT, en yüksek spesifiteye sahip yöntemdir (%98 spesifite) ancak daha düşük sensitiviteye sahiptir (%57). 2
- Bu uyumsuzluk, düşük aviditeli veya SLE'ye özgü olmayan anti-dsDNA antikorlarının varlığını düşündürür. 1, 3
Tanısal Yaklaşım Algoritması
İlk Değerlendirme
- SLE klinik şüphesi düşükse: Bu sonuç tek başına SLE tanısı koydurtmaz; anti-dsDNA'yı negatif olarak kabul edin. 1, 4
- SLE klinik şüphesi yüksekse: Aşağıdaki adımları izleyin:
Ek Laboratuvar Testleri
- Kompleman düzeylerini (C3, C4) kontrol edin - düşük düzeyler aktif hastalıkla korele olur. 5, 6
- Diğer otoantikor panelini değerlendirin:
- Tam kan sayımı - lenfopeni aktif hastalık göstergesi olabilir. 5
- İdrar analizi ve spot protein/kreatinin oranı - renal tutulum değerlendirmesi için. 5
Klinik Değerlendirme
Aşağıdaki sistem tutulumlarını değerlendirin: 5
- Dermatolojik (malar döküntü, diskoid lezyonlar, fotosensitivite)
- Kas-iskelet sistemi (artrit, artralji)
- Renal (proteinüri, hematüri)
- Hematolojik (sitopeni, lenfopeni)
- Serozit (plörit, perikardit)
- Nörolojik/psikiyatrik bulgular
Önemli Klinik Noktalar
Yanlış Pozitiflik Nedenleri
- Anti-dsDNA antikorları SLE dışında da görülebilir: 1, 6
- Bakteriyel, viral ve paraziter enfeksiyonlar
- Diğer otoimmün hastalıklar
- Kanser
- Sağlıklı bireylerde düşük düzeylerde
Metodolojik Farklılıklar
- ELISA testleri arasında bile önemli inter-metod varyabilite vardır. 1
- Genomik DNA (somon testisi) veya plazmid DNA kullanan ELISA'lar, insan rekombinant DNA kullanan testlere göre daha düşük spesifiteye sahiptir (%62-63'e karşı %84). 2
- Yüksek aviditeli anti-dsDNA ELISA'sı, hastalık aktivitesi ile en güçlü korelasyonu gösterir (OR=5.5, p<0.01). 3
Takip Stratejisi
- Tanı belirsizse, testleri 6 ay sonra tekrarlayın. 1
- Aynı laboratuvar ve aynı metodu kullanarak takip yapın - metodlar arası karşılaştırma güvenilir değildir. 5, 6
- ANA testini tekrarlamamalısınız - bir kez pozitif olduktan sonra hastalık aktivitesi takibi için uygun değildir. 6
Kaçınılması Gereken Hatalar
- Sadece serolojik bulgulara dayanarak tedavi başlamamalısınız - klinik hastalık aktivitesi kanıtı olmadan tedavi endikasyonu yoktur. 5
- Farklı laboratuvarlar veya metodlar arasında sonuçları karşılaştırmayın - bu yanlış yorumlamaya yol açar. 5, 6
- ELISA pozitifliğini mutlaka SLE olarak yorumlamayın - spesifite sınırlıdır. 1, 2
- Anti-dsDNA negatifliği SLE'yi tamamen dışlamaz - hastaların %15-40'ı seyrinde negatif kalabilir. 4